พาณิชย์ยันตรวจสอบข้าว 10 ปี โปร่งใส ตามมาตรฐานสากล มั่นใจมีผู้ร่วมประมูล
อธิบดีกรมการค้าภายใน ชี้แจงการลงพื้นที่ตรวจสอบข้าวในโครงการรับจำนำ 2 โกดังในจังหวัดสุรินทร์ ประมาณ 15,012 ตัน มีคนกลางดำเนินตามมาตรฐานสากลถูกต้อง เมล็ดข้าวทางกายภาพสมบูรณ์ ย้ำการจะส่งออก-บริโภคได้ต้องผ่านการปรับปรุงคุณภาพ จากนี้ อคส. พร้อมเปิดประมูลให้ผู้สนใจเข้าซื้อข้าว
วันที่ 10 พฤษภาคม 2567 นายวัฒนศักย์ เสือเอี่ยม อธิบดีกรมการค้าภายใน เปิดเผยว่า การลงพื้นที่ของ นายภูมิธรรม เวชยชัย รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ พร้อมผู้ประกอบการ โรงสีข้าว ผู้ส่งออกข้าวถุง สื่อมวลชน และหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องตรวจสอบข้าวสารในสต๊อกของรัฐบาลตามโครงการรับจำนำข้าวเปลือก ปีการผลิต 2556/2557 ณ จังหวัดสุรินทร์ เมื่อวันที่ 6 พ.ค. 2567 ที่ผ่านมา เพื่อตรวจสอบข้าวสารคงเหลือในสต๊อกของรัฐบาล ตามบัญชีของ อคส. จำนวน 2 โกดัง รวมจำนวน 145,590 กระสอบ น้ำหนัก 15,012 ตัน
ทั้งนี้ มีบริษัทเซอร์เวเยอร์ บริษัท โคเทคนา อินสเปคชั่น (ประเทศไทย) จำกัด ที่เป็นผู้ตรวจสอบกลางตามมาตรฐานสากล ซึ่งได้ขึ้นทะเบียนและได้รับอนุญาตจากกรมการค้าต่างประเทศ เป็นคนกลางดำเนินการตรวจสอบในทุกขั้นตอนตามมาตรฐานสากล รวมทั้งสิ้น 9 กอง เป็นของโกดังกิตติชัย 7 กอง และเป็นของโกดังพูนผล 2 กอง
โดยในการเก็บตัวอย่างการตรวจสอบนั้น มีผู้สังเกตการณ์ทั้งผู้ประกอบการโรงสี ผู้ส่งออก และสื่อมวลชนอีกจำนวนมาก ตั้งแต่ขั้นตอนการเปิดประตูคลัง ซึ่งมีไขกุญแจ 3 ดอก ได้เก็บรักษาโดยผู้รับผิดชอบจาก 3 หน่วยงาน ได้แก่ เจ้าของโกดัง เจ้าหน้าที่องค์การคลังสินค้า (อคส.) และพาณิชย์จังหวัด เพื่อเก็บตัวอย่าง
ซึ่งโกดังทั้ง 2 แห่ง ดำเนินการจัดเก็บและรมยาตามระยะเวลาของสัญญาจ้าง ตลอดจนถึงขั้นตอนการหุงเพื่อให้ทุกภาคส่วนได้ทดลองกิน โดยบริษัทเซอร์เวเยอร์จะเป็นผู้ดำเนินการทั้งหมดทุกขั้นตอน ซึ่งได้มีการผ่ากองเก็บตัวอย่างจากกระสอบที่อยู่ภายในกองตามมาตรฐานการตรวจสอบ พบว่าในทางกายภาพเมล็ดยังคงมีความสมบูรณ์ไม่มีลักษณะเสียหายจากการถูกทำลายด้วยแมลง มีฝุ่น และมีสีเหลืองงาตามสภาพระยะเวลาที่เก็บรักษา
และภายหลังจากที่ผู้ประกอบการทั้งโรงสีและผู้ส่งออกที่ร่วมการตรวจสอบทดลองทานแล้ว พบว่าข้าวไม่แข็งกระด้าง ยังคงมีความนุ่ม มีลักษณะเช่นเดียวกับข้าวเก่า ซึ่งมีหลายประเทศที่มีความต้องการข้าวที่มีลักษณะเช่นนี้
อย่างไรก็ตาม ปกติข้าวสารที่เก็บในคลังก่อนที่จะนำไปใช้เพื่อการบริโภคหรือส่งออกก็จะต้องนำไปปรับปรุงคุณภาพเพื่อให้ได้มาตรฐานทางด้านการค้าและสุขอนามัยตามที่กำหนด มิใช่นำข้าวจากคลังที่เก็บไว้ไปจำหน่ายทันทีต้องดำเนินการปรับปรุงคุณภาพ
โดยการปรับปรุงมากน้อยจะขึ้นอยู่กับสภาพของข้าว และเงื่อนไขข้อตกลงหรือมาตรฐานของผู้ซื้อ เช่น ขัดสีของเมล็ด ขจัดสิ่งเจือปน และอื่น ๆ ที่จำเป็นเพื่อให้ผ่านมาตรฐานก่อนจำหน่าย เพราะไม่มีบริษัทใดจะยอมเสียชื่อ และเช่นเดียวกับข้าวสารในสต๊อกของรัฐบาลลอตสุดท้ายนี้ก็จะต้องมีการปรับปรุงคุณภาพให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดไว้เช่นเดียวกัน
สำหรับครั้งนี้ อคส. จะได้ไปดำเนินการจัดประมูลเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด ขอให้รอผลการประมูลว่าเป็นอย่างไร ราคาประมูลจะเป็นตัวชี้วัดคุณภาพของข้าวว่าดีหรือไม่ เพราะคงไม่มีโรงสี ผู้ส่งออก หรือผู้ประกอบการใด ๆ ยอมที่จะเสนอราคาสูงกว่าคุณภาพข้าวที่ตนประมูลซื้อ
ในการระบายข้าวสต๊อกของรัฐบาลลอตสุดท้ายนี้ จะเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการได้มีการตรวจทดสอบคุณภาพข้าว และจำหน่ายข้าวสารลอตสุดท้ายของรัฐบาลชุดนี้ จะเปิดให้เอกชน ผู้ประกอบการเข้าประมูลซื้อได้อย่างเต็มที่ และเปิดโอกาสให้สามารถเข้าไปพิสูจน์ตรวจสอบคุณภาพข้าวได้ทั้ง 2 คลัง ก่อนตัดสินใจเสนอราคาซื้อ
แต่ อคส.จะดำเนินการตรวจสอบคุณสมบัติของผู้เข้าประมูลว่าเป็นผู้ที่ไม่เคยทำความเสียหายให้กับทางราชการหรือไม่อย่างไร และเมื่อตรวจสอบเรียบร้อยแล้วก็จะทำการเปิดให้มีการประมูลและรับทราบผล
การประมูลซื้อภายหลังเสร็จสิ้นการประมูลภายในวันเดียวกัน
ซึ่งการประมูลครั้งนี้ก็จะทำให้รัฐบาลไม่ต้องมีภาระเก็บสต๊อก อีกทั้งมีรายได้ส่งคืนรัฐ และส่วนหนึ่งก็จะเป็นค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นภายใต้โครงการ ทั้งนี้ สามารถติดตามการเปิดประมูลได้ที่เว็บไซต์ของ อคส. กรมการค้าภายใน และกระทรวงพาณิชย์ต่อไป