เคล็ดลับช็อปออนไลน์อย่างไร ให้มีสติ ไม่เสียเงินเยอะจนลืมตัว
บทความโดย "ศิริรัตน์ ตานะเศรษฐ" นักวางแผนการเงิน CFP® สมาคมนักวางแผนการเงินไทย
วันที่ 11 เมษายน 2566 ซื้อของออนไลน์ เป็นการช็อปของง่ายที่ปลายนิ้ว แบบรวดเร็ว บางครั้งอาจถึงขั้นจับจ่ายไปโดยไร้การตรึกตรอง การช็อปออนไลน์สะดวกมาก ทำเมื่อไหร่ก็ได้ ที่ไหนก็ได้ แถมช็อปอะไรก็ได้ที่เราสามารถนึกถึง
ทำให้หลายคนเพลิดเพลินกับการซื้อของออนไลน์ หรือทำไปเพื่อการคลายเครียด แต่พอบิลบัตรเครดิตมาเรียกเก็บสิ้นเดือน ถึงขั้นเครียดจริง เมื่อ 2-3 ปีที่แล้ว การซื้อออนไลน์อาจดูไกลตัวสำหรับคนบางคน แต่พอสถานการณ์โรคระบาดโควิด-19 ทำให้เกิดนักช็อปออนไลน์หน้าใหม่มากมาย ใครที่ไม่เคย ถึงสถานการณ์จำเป็นก็ต้องทำ แล้วก็กลายเป็นเคยชิน ข้อดีคือสะดวกมาก แต่บางครั้งเพลินเกินไปจนใช้เงินลืมตัว วันนี้ผู้เขียนจึงอยากจะมาแชร์เคล็ดลับวิธีการช็อปออนไลน์อย่างไรให้มีสติ ไม่เสียสตางค์เยอะจนลืมตัว
– ทำลิสต์ไอเท็มที่ต้องการช็อปแบบเจาะจง ระบุชัดเจนว่าต้องการอะไร นักช็อปควรจะระบุให้ชัดเจนเสียก่อนว่าต้องการอะไร เช่น กางเกงสีขาวขาสั้น รองเท้าแตะแบบหนีบสีดำ เป็นต้น เวลาหาจะได้ใช้คำค้นหาที่เจาะจง และได้ค้นเจอแต่สินค้าที่ต้องการ อย่าดูสินค้าแบบไร้ทิศทางไปเรื่อย ๆ เพราะจะทำให้ไอเดียบรรเจิดซื้อรัว ๆ เพ่นพ่านไปดูไอเท็มอี่น กลายเป็นได้ซื้อของที่ไม่ได้ต้องการซื้อจริง ๆ
– อย่าทำอย่างอื่นไปด้วย เวลาจะซื้อของออนไลน์ เช่น ดูซีรี่ส์ไปด้วย หรือ ทำงานไปด้วย เพราะมันจะทำให้เรากดจ่ายเงินไปแบบไม่รู้ตัว ไม่มีสติ ไม่ได้ตรึกตรองก่อน หลายครั้งนักช็อปอาจจำไม่ได้ด้วยซ้ำว่าได้กดซื้ออะไรไป สองวันผ่านไปไรเดอร์วิ่งมาส่งของให้ที่บ้าน ถึงขั้นงง ว่าใครกดซื้ออะไรไป
– เมื่อเจอสินค้าที่ถูกใจ เก็บใส่ตะกร้าเอาไว้ก่อน อย่าเพิ่งตัดสินใจจ่ายเงิน นอกจากจะได้สำรวจเปรียบเทียบราคาและคุณภาพแล้ว เมื่อเราเลือกเอาไว้หลายอัน แล้วกลับย้อนมาดู เราจะสามารถตรึกตรองดูอีกครั้งได้ว่า อาจมีไอเท็มอื่นที่ตอบโจทย์เรามากกว่า หรือคิดว่ามันไม่จำเป็น หรือจำได้ว่าเหมือนกับไอเท็มเดิมที่เคยซื้อไว้แล้ว
– อย่าลืมเช็กข้อมูลดูรีวิวสินค้า ว่าของตรงปกมั้ย เกี่ยวกับคุณภาพของสินค้า ถ้าซื้อของจากแพลตฟอร์มขายสินค้า เช่น Shoppee, Lazada ฯลฯ ก็จะง่ายหน่อย เพราะเราสามารถดูได้จากรีวิวของลูกค้าเดิม แต่ถ้าซื้อจากแพลตฟอร์มอื่น เราอาจจะต้องเช็กจากเว็บไซต์ของบริษัท หรือดูจากการตอบแชต เช็กจากปลายทางที่ให้โอนเงินว่าเคยมีประวัติโกงหรือไม่ ถ้าไม่เช็กก่อนเปย์ นอกจากจะเสียเงินแล้ว ทั้งเสียเวลา เสียใจ และเสียความรู้สึก ครบเลย
– ใช้คูปองส่วนลด ส่งฟรี หรือซื้อในช่วงจังหวะที่มีโปรโมชั่น หลังจากที่เราล็อกเป้าหมายแล้วว่าอยากซื้อไอเท็มไหน ถ้าหากเรารอได้ หรือมีข้อมูลโปรโมชั่นส่วนลดต่าง ๆ ก็จะสามารถทำให้เราซื้อได้ในราคาที่ถูกลงไปอีก เช่น เทศกาล 11.11 ป๊อกกี้เดย์ โค้ดส่งฟรี โค้ดซื้อครั้งแรก ฯลฯ
แต่สิ่งสำคัญที่เราต้องไม่หลงไปกับอำนาจแห่งการตลาดคือ การหาข้อมูลเหล่านี้ อาจจะทำให้เราได้สอยของอื่น ๆ ที่ไม่จำเป็นเพิ่มเติมมาก็เป็นได้ เพราะเห็นของถูกเยอะเต็มหน้าจอ ฉะนั้น ใจแข็ง และจดจ่อหาโปรโมชั่นส่วนลด แล้วรีบปิดจอ
– อย่าผูกบัตรเครดิต หรือผูกบัญชีธนาคารเอาไว้ในระบบจ่ายเงิน อันนี้นอกจากเรื่องของความปลอดภัยแล้ว ยังเป็นอีกเคล็ดลับควบคุมการเปย์ออนไลน์ เพราะถ้าเราต้องมีหลายขั้นตอนกว่าที่จะจ่ายเงินเสร็จ เราจะมีเวลาคิดก่อนจ่ายมากขึ้น แล้วหลายครั้งเราจะมีจังหวะฉุกคิดได้ว่าไม่ต้องซื้อก็ได้นี่หว่า จนขั้นสุดท้ายก่อนที่จะถึงสเต็ปคลิก “ยืนยันการจ่าย” เราก็จะเปลี่ยนใจไปแล้ว วิธีนี้ก็เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยชีวิตสายเปย์ได้หลายครั้ง หลายครา
– เมื่อช้็อปจ่ายเงินไปแล้ว ให้ทำลิสต์รายจ่ายไว้ทุกครั้ง ว่าเราได้จ่ายซื้ออะไรไปบ้าง เพื่อเป็นการจดสิ่งที่เราซื้อไปแล้วจะได้ไม่ซื้อซ้ำ รวมทั้งเตือนตัวเองไปด้วยว่าเราเปย์ไปทั้งหมดเท่าไหร่แล้ว
– ตั้งเป้า ช็อปเดือนละครั้งก็พอ ยิ่งช็อปบ่อย ยิ่งเปย์หนัก เคยสังเกตมั้ยว่าทำไมพวกแพลตฟอร์มออนไลน์โฆษณาหนักมาก และหลอนมาก แทบจะทุกช่องทาง ทีวี วิทยุ ยูทูบ บิลบอร์ดตามทางด่วน ฯลฯ ก็เพราะเขาต้องการให้ผู้บริโภคเกิดการนึกถึง และอยากเข้าไปช็อปบ่อย ๆ เพราะจากสถิติการเข้าแอป ยิ่งบ่อยแค่ไหน ความเป็นไปได้ที่จะเกิดการซื้อสินค้าก็จะมากขึ้นเรื่อย ๆ
นั่นคือเหตุผลว่าทำไมผู้เขียนถึงชักชวนให้ผู้อ่านที่อยากควบคุมการเปย์ออนไลน์ ให้ตั้งเป้าให้กับตนเอง จำกัดจำนวนครั้งในการช็อปออนไลน์ต่อเดือน และถ้าจะให้ดี การตั้งโหมดเตือนควบคุมรายจ่ายตัวเองไว้ยิ่งดี
จริง ๆ ผู้เขียนก็เคยเปย์ออนไลน์หนัก ไม่แพ้ผู้อ่านหลาย ๆ ท่าน เพราะเมื่อเข้าวงการแล้วมันช่างยากเหลือเกินที่จะถอนตัวจากวงการ มันช่างสะดวก และ เพลิดเพลินยิ่งนัก แต่พอผู้เขียนเริ่มรู้ตัว ก็เลยค่อย ๆ สังเกตตัวเองถึงสาเหตุ และค้นหาวิธีการที่จะพยายามควบคุมไม่ให้การเปย์เกินเลย จึงออกมาเป็นสเต็ปต่าง ๆ ที่ได้มาแชร์กันข้างต้น
ถ้าสังเกตให้ดี มันก็คือสรรหาวิธีการต่าง ๆ ที่จะควบคุมมารกิเลสในตนเองอย่างไร แล้วก็ผันมาเป็นวิธีการต่าง ๆ ที่จะค่อย ๆ ฉุด หรือชะลอกิเลสมารเท่านั้นเอง สำหรับผู้อ่านท่านใดมีเคล็ดลับอะไรเพิ่มเติมควบคุมการเปย์ออนไลน์ที่ได้ผลกว่านี้ ก็สามารถมาแชร์กันได้ เผื่อจะได้ช่วยกันสร้างชุมชนชนะมารช็อปออนไลน์ขึ้นมาด้วยกัน