เปิด 10 ข้ออธิบาย Forced Sell บังคับขาย สาเหตุทำให้หุ้นร่วง

เปิด 10 ข้ออธิบายเรื่อง Forced Sell บังคับขายหุ้นที่กำลังเป็นวิกฤตใหญ่ในตลาดหุ้นไทย นับเป็นความเสี่ยงที่นักลงทุนต้องระวัง

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อราคาหุ้นดิ่งลงต่ำกว่าเกณฑ์ หลายคนอาจไม่รู้ว่าการ Forced Sell หรือการบังคับขายหุ้น คือจุดเริ่มต้นที่ทำให้พอร์ตของนักลงทุนพังได้ หลายบริษัทที่เคยแข็งแกร่งต้องเผชิญกับมูลค่าหุ้นร่วงติดฟลอร์ สาเหตุเกิดจากการนำหุ้นไปใช้เป็นหลักประกันในการกู้ยืมเงิน ทั้งนี้บริษัทหลักทรัพย์ นายหน้าซื้อขายหน่วยลงทุน (บลน.) ฟินโนมีนา เปิดเผยถึงเรื่องการ Forced Sell บังคับขายที่มักเกิดกับหุ้นไทย ให้เข้าใจง่ายใน 10 ข้อ ดังนี้

1. Forced Sell คือ การถูกบังคับขายหุ้นทุกราคา จากการนำหุ้นไปวางเป็นหลักทรัพย์ค้ำประกัน แล้วราคาหุ้นปรับตัวลงจนมีมูลค่าต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้

2. ถือเป็นความเสี่ยงที่ทำให้เราขาดทุนมหาศาลในเวลาอันรวดเร็ว ยิ่งหากเกิดกับผู้ถือหุ้นรายใหญ่ ก็อาจทำให้ตลาดตกใจ เทขายหุ้นตาม อย่างที่เห็นหุ้นดังหลายตัวร่วงจนติด Floor หลายวันติดต่อกัน

3. หลักการลงทุนทั่วไปแล้ว มีเงินออมเท่าไร ก็ควรนำมาลงทุนไม่เกินกว่านั้น แต่เชื่อไหมว่ามีคนจำนวนไม่น้อยที่คิดต่างออกไป โดยเลือกใช้วิธี “ยืมเงิน” มาซื้อหุ้น

4. วิธีการยืมเงินมาซื้อหุ้น ทำได้โดยการเปิดบัญชีมาร์จิ้น หรือที่เรียกอีกชื่อว่า “Credit Balance” โดยมีคอนเซ็ปต์คือเราต้องใช้เงินตัวเองซื้อหุ้นเพียงส่วนหนึ่ง และอีกส่วนที่เหลือจะเป็นการกู้ยืมเงินจากโบรกเกอร์

5. แต่มีข้อแม้นิดนึงว่าก่อนซื้อหุ้น จะต้องมีการวางหลักประกันสำหรับชำระหนี้ เช่น หุ้นที่เราถือครองนั่นเอง ทั้งนี้ สัดส่วนที่ต้องวางหลักประกันอาจจะ 50 : 50, 60 : 40 หรือ 70 : 30 แล้วแต่ตกลง

6. ลองมาดูตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพมากขึ้น สมมุติเรามีเงิน 100 บาท แต่เกิดอยากซื้อหุ้น A ที่มูลค่า 200 บาท เลยตัดสินใจใช้บัญชีมาร์จิ้นซื้อหุ้น A โดยใช้เงินตัวเองซื้อ 100 บาท และกู้เงินจากโบรกเกอร์อีก 100 บาท (ใช้หุ้นของตัวเองในพอร์ตเป็นหลักประกัน)

7. ถ้าทุกอย่างเป็นไปตามแผน ราคาหุ้นเพิ่มขึ้น เราก็จะได้กำไรจากการลงทุนนี้ง่าย ๆ ด้วยต้นทุนที่ต่ำกว่าใช้เงินตัวเองทั้งหมด ทว่าในทางกลับกัน ถ้าราคาหุ้นที่ซื้อปรับตัวลดลง หรือหุ้นที่เอาไปค้ำไว้ลงแรง ๆ เราจะเจอกับเหตุการณ์ที่เรียกว่า Margin Call

8. Margin Call หมายถึง การที่โบรกเกอร์ให้เรานำเงินสดหรือหุ้น มาวางเป็นหลักประกันเพิ่มเติม ในกรณีที่มูลค่าหลักประกันต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ เช่น อาจจะกำหนดไว้ที่ 30% หากหุ้นที่นำไปค้ำเจอแรงขายจนมูลค่าเหลือแค่ 20% เราก็ต้องหาเงินไปเติมให้กลับมาเป็น 30% เท่าเดิม ยิ่งลดก็ต้องยิ่งเติมเงินไปเรื่อย ๆ

9. แต่หากราคาหุ้นลงไปจนถึงจุดหนึ่ง โดยที่นักลงทุนไม่ได้นำเงินสดหรือหุ้นมาวางเพิ่ม โบรกเกอร์ก็จะมีสิทธิ Forced Sell บังคับขายหุ้นเพื่อนำมาชำระหนี้นั่นเอง

10. จะเห็นว่ามีผู้ถือหุ้นรายใหญ่จำนวนไม่น้อยที่ถูก Forced Sell จากการนำหุ้นบริษัทไปค้ำประกัน เลยเถิดถึงขนาดทำให้บริษัทที่ตัวเองสร้างมากับมือหลายสิบปี มูลค่าหายวับได้ในพริบตา