จิตแพทย์ถอดบทเรียน “ฮลุน โซโล่” ชี้จิตวิทยาการเดินทางคนเดียว สุขแท้จริงหรือความเสี่ยง ?

จิตแพทย์เตือนสังคมอย่าเพิ่งตีความสาเหตุการเสียชีวิตของยูทูบเบอร์ดัง ย้ำการเดินทางคนเดียวไม่ใช่เรื่องอันตรายแต่ต้องมีสติ เผยข้อมูลวิจัยภัยต่างแดนพบ “อุบัติเหตุทางถนน” นำโด่ง ชี้ภัยเงียบจาก Solitude ที่อาจเปลี่ยนเป็นความโดดเดี่ยวโดยไม่รู้ตัว

นายแพทย์เจษฎา ทองเถาว์ แพทย์เฉพาะทางสาขาจิตเวชศาสตร์ จิตแพทย์ประจำโรงพยาบาลพระศรีมหาโพธิ์ จังหวัดอุบลราชธานี โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก “คลินิกสุขภาพจิตนายแพทย์เจษฎา” ถึงเรื่องจิตวิทยาของการเที่ยวคนเดียว โดยระบุว่า

“การเดินทางท่องเที่ยวคนเดียว เป็นทั้งความสุขและความเสี่ยง

ก่อนอื่นผมขอแสดงความเสียใจต่อการจากไปของ ฮลุน โซโล่ ยูทูบเบอร์สายท่องเที่ยวซึ่งพาผู้ชมจำนวนมากออกไปเห็นโลกผ่านสายตาของนักเดินทางคนหนึ่ง หลังมีรายงานว่าพบร่างของเขาภายในโรงแรมแห่งหนึ่งในประเทศจอร์เจีย ข่าวนี้สร้างความโศกเศร้าแก่ครอบครัว คนใกล้ชิด และผู้ติดตามที่แม้ไม่เคยพบเขา แต่รู้สึกเหมือนได้ร่วมเดินทางไปด้วยกันผ่านทุกคลิปครับ

อย่างไรก็ตาม เรายังไม่ควรรีบตีความสาเหตุหรือพฤติการณ์ก่อนมีข้อมูลอย่างเป็นทางการ เพราะการให้เกียรติผู้จากไปคือการแยกให้ออกว่าอะไรคือข้อเท็จจริง และอะไรคือสิ่งที่เรายังจำเป็นต้องรอ

ข่าวนี้ทำให้หลายคนถามว่า การเที่ยวคนเดียวอันตรายเกินไปหรือไม่ ? คำตอบไม่ใช่ว่าไปคนเดียวเท่ากับอันตราย ส่วนไปกับคนอื่นเท่ากับปลอดภัย เพราะการเดินทางลำพังสามารถเป็นทั้งประสบการณ์ที่เยียวยาใจ เปิดโลก และทำให้เราค้นพบศักยภาพของตัวเอง ขณะเดียวกันก็ทำให้เราต้องรับผิดชอบต่อความปลอดภัย สุขภาพ และการตัดสินใจทุกอย่างมากขึ้น

ในเชิงจิตวิทยา การอยู่ลำพังที่เราเลือกเอง (Solitude) แตกต่างจาก Loneliness หรือความเหงา เพราะคนที่เดินทางคนเดียวอาจไม่ได้รู้สึกโดดเดี่ยวเลย แต่กลับรู้สึกเป็นอิสระ ได้ตัดสินใจตามจังหวะของตัวเอง และได้พักจากบทบาทต่าง ๆ ในชีวิต จนสามารถถามตัวเองได้ชัดขึ้นว่า “วันนี้เราอยากใช้ชีวิตอย่างไร”

การเดินทางยังเหมือนการพาตัวเองออกจากบทชีวิตเดิม ๆ เพราะเมื่อต้องอ่านป้ายที่ไม่คุ้นเคย หาทางขึ้นรถเอง สื่อสารด้วยภาษาที่ไม่ถนัด หรือแก้ปัญหาเมื่อตารางเดินทางเปลี่ยน เราได้เห็นหลักฐานซ้ำ ๆ ว่า “ฉันสามารถดูแลตัวเองและผ่านสถานการณ์ที่ไม่คุ้นเคยได้” ซึ่งช่วยเพิ่มทั้งความมั่นใจและความรู้สึกว่าตัวเองมีความสามารถ

แต่ความอิสระก็มีเงาอีกด้าน เพราะเมื่อเดินทางคนเดียว ไม่มีใครช่วยสังเกตว่าเราเหนื่อยผิดปกติ ไม่มีคนช่วยตรวจสอบการตัดสินใจ และหากเกิดอุบัติเหตุ เจ็บป่วย โทรศัพท์หรือหนังสือเดินทางหาย หรือหมดสติ ก็อาจไม่มีใครรู้ทันทีว่าเกิดอะไรขึ้น

ข้อมูลวิจัยซึ่งรวบรวมการเสียชีวิตจากสาเหตุไม่เป็นธรรมชาติของชาวอเมริกันในต่างประเทศช่วงปี 2019–2021 พบว่าอุบัติเหตุทางถนนเป็นสาเหตุอันดับหนึ่ง ตามมาด้วยการฆาตกรรม การฆ่าตัวตาย และอุบัติเหตุทางน้ำ

อีกความเสี่ยงที่มองไม่เห็นคือ ความสันโดษอาจค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นความโดดเดี่ยวเมื่อเกิดวิกฤต เพราะคน ๆ หนึ่งอาจอยู่กลางภูเขาแล้วรู้สึกสงบ ขณะที่อีกคนอาจมีผู้ติดตามนับแสน แต่ยังรู้สึกว่าไม่มีใครรู้จักตัวตนของเขาจริง ๆ

ขอแสดงความเสียใจต่อครอบครัว เพื่อน และผู้ติดตามของฮลุน โซโล่ อีกครั้ง ขอให้การเดินทางครั้งสุดท้ายนี้จงปลอดภัย และแรงบันดาลใจทั้งหมดที่เขาเคยพาผู้ชมไปพบจะยังอยู่ในใจพวกเราตลอดไป”