จีนซื้อทองคำสูงสุดเป็นประวัติการณ์ ในปี 2023 เหตุลดถือเงินดอลลาร์-หวั่นเศรษฐกิจแย่

ทองคำ
ภาพโดย DAVID GRAY / AFP

ธนาคารกลางจีนซื้อทองคำสูงสุดเป็นประวัติการณ์ในปี 2023 เหตุต้องการลดถือเงินดอลลาร์สหรัฐ ขณะที่นักลงทุนรายย่อยหวั่นเศรษฐกิจแย่-อสังหาฯตกต่ำ แห่นำเงินเข้าหลบภัยในทองคำ

วันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2024 นิกเคอิ เอเชีย (Nikkei Asia) รายงานว่า ในปี 2023 ประเทศจีนซื้อทองคำมากขึ้น 30% เมื่อเทียบกับปีก่อนหน้า เนื่องจากธนาคารกลางจีน (PBOC) หันมาซื้อทองคำเพื่อทดแทนการถือครองเงินดอลลาร์สหรัฐ ท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างจีนกับสหรัฐ และนักลงทุนรายย่อยต่างแสวงหาสินทรัพย์ที่เป็นหลุมหลบภัยในขณะที่เศรษฐกิจตกต่ำ    

ข้อมูลดังกล่าวมาจากรายงานแนวโน้มอุปสงค์ทองคำประจำปี 2023 (Gold Demand Trends Full Year 2023) ที่สภาทองคำโลก (World Gold Council) เผยแพร่เมื่อวันที่ 31 มกราคม 2024

ในรายงานระบุว่า ธนาคารกลางทั้งโลกซื้อทองคำสุทธิรวม 1,037 ตัน ในปี 2023 ซึ่งมากเป็นอันดับ 2 ในรอบ 70 กว่าปี นับตั้งแต่ปี 1950 เป็นรองเพียงในปี 2022 ซึ่งปริมาณซื้อสุทธิรวม 1,082 ตัน

ขณะที่ยอดซื้อสุทธิทองคำของธนาคารกลางจีนอยู่ที่ 225 ตัน เป็นยอดซื้อสูงที่สุดนับตั้งแต่ปี 1977 ซึ่งเป็นปีแรกของจีนที่มีการเก็บข้อมูลการซื้อทองคำ

ความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ รวมถึงการรุกรานยูเครนของรัสเซีย ยังกระตุ้นให้เกิดการซื้อทองคำในประเทศต่าง ๆ มากขึ้น เนื่องจากบางประเทศพยายามลดการถือทุนสำรองสกุลเงินดอลลาร์สหรัฐ แล้วเปลี่ยนไปซื้อและถือครองทองคำแทน หลังจากที่เห็นสหรัฐและยุโรปแช่แข็งทุนสำรองของรัสเซีย 

อิตสึโอะ โทชิมะ (Itsuo Toshima) นักวิเคราะห์ตลาดเงินกล่าวว่า นี่เป็นสัญญาณของความเชื่อมั่นที่ลดลงในเงินดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งเป็นสกุลเงินหลักที่ถูกใช้เป็นเงินสำรองระหว่างประเทศ

ในขณะที่จีนซื้อทองคำมากขึ้น การถือครองพันธบัตรรัฐบาลสหรัฐก็ลดลงเหลือประมาณ 782,000 ล้านดอลลาร์ ณ เดือนพฤศจิกายน 2023 ซึ่งน้อยกว่าปีก่อนหน้าประมาณ 10%

สึโยชิ อูเอโนะ (Tsuyoshi Ueno) นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสจากเอ็นแอลไอ รีเสิร์ช (NLI Research Institute) ในญี่ปุ่นวิเคราะห์ว่า รัฐบาลจีนซึ่งกำลังส่งเสริมความเป็นสากลของเงินหยวน อาจพยายามหลีกหนีอำนาจของดอลลาร์และขยายขอบเขตอำนาจของสกุลเงินหยวน

นอกจากนั้น การซื้อทองคำก็กำลังเฟื่องฟูในหมู่นักลงทุนรายย่อยชาวจีนด้วยเช่นกัน โดยชาวจีนและอินเดียเป็นผู้ซื้อทองคำรายใหญ่ ซึ่งนิยมใช้ทองคำสำหรับงานแต่งงานและเป็นของขวัญอื่น ๆ 

ในรายงานของสภาทองคำโลกระบุว่า ความต้องการเครื่องประดับทองคำในปี 2023 เพิ่มขึ้น 10% เป็น 630 ตัน ส่วนความต้องการทองคำแท่งและเหรียญซึ่งใช้เพื่อการลงทุนเป็นหลักเพิ่มขึ้น 28% เป็น 280 ตัน

ความสนใจซื้อทองคำที่เพิ่มขึ้นของนักลงทุนรายย่อยในจีนมีสาเหตุหลักมาจากปัญหาต่าง ๆ ในเศรษฐกิจจีน 

โดยทั่วไปแล้ว สินทรัพย์ที่ชาวจีนนิยมลงทุนมากที่สุดคืออสังหาริมทรัพย์ หุ้น  และทองคำ แต่การถดถอยอย่างรุนแรงของตลาดอสังหาริมทรัพย์และการตกต่ำของหุ้นจีน ทำให้ทองคำมีความน่าดึงดูดมากยิ่งขึ้น นักลงทุนบางรายอาจต้องการถือครองทองคำ โดยเป็นส่วนหนึ่งของสินทรัพย์ในสกุลเงินดอลลาร์ที่ตนเองถือครอง 

สภาทองคำโลกกล่าวว่า กองทุนรวมอีทีเอฟทองคำซึ่งอ้างอิงกับราคาทองคำมีการไหลออก 244 ตัน ในปี 2023 เนื่องจากธนาคารกลางในยุโรปและสหรัฐอเมริกายังคงดำเนินนโยบายการเงินที่เข้มงวดขึ้น ทองคำจึงมีความน่าดึงดูดน้อยลง เนื่องจากเป็นการลงทุนที่ไม่ได้รับดอกเบี้ย 


อย่างไรก็ตาม ในขณะที่นักลงทุนในยุโรปและสหรัฐอเมริกาขายทองคำ แรงซื้อในประเทศกำลังพัฒนาซึ่งนำโดยจีนก็เป็นปัจจัยที่หนุนราคาทองคำในปีที่ผ่านมา