เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
3 ทศวรรษของการเปลี่ยนผ่าน ‘ธุรกิจ Retail’ ไทย
Business 3 ทศวรรษของการเปลี่ยนผ่าน ‘ธุรกิจ Retail’ ไทย
ราคาทองวันนี้ (19 พ.ย. 69) ร่วงลง 700 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 60,850 บาท
Finance ราคาทองวันนี้ (19 พ.ย. 69) ร่วงลง 700 บาท ทองรูปพรรณบาทละ 60,850 บาท
ผู้ว่าฯ ธปท. ชี้เศรษฐกิจมหภาคยังมีความท้าทาย แนะภาคธุรกิจเร่งปรับตัวรับเอไอ
Finance ผู้ว่าฯ ธปท. ชี้เศรษฐกิจมหภาคยังมีความท้าทาย แนะภาคธุรกิจเร่งปรับตัวรับเอไอ
แบงก์ชาติคงจีดีพีปีนี้โต 2.4% พร้อมจับตาสหรัฐคุมการส่งออกชิปชั้นสูง
Finance แบงก์ชาติคงจีดีพีปีนี้โต 2.4% พร้อมจับตาสหรัฐคุมการส่งออกชิปชั้นสูง
AWC ปักหมุด “แทรมไฟฟ้า” เชียงใหม่ รับเมืองคาร์บอนต่ำ ชูโมเดล Social Enterprise เชื่อม 15 แลนด์มาร์ก
Business AWC ปักหมุด “แทรมไฟฟ้า” เชียงใหม่ รับเมืองคาร์บอนต่ำ ชูโมเดล Social Enterprise เชื่อม 15 แลนด์มาร์ก
เมื่อ อัลกอริทึม Algorithm กลายเป็นผู้จัดสรรโอกาสในการแข่งขัน
Biz Movement เมื่อ อัลกอริทึม Algorithm กลายเป็นผู้จัดสรรโอกาสในการแข่งขัน
หอการค้าไทยชี้ ART หนุนเศรษฐกิจ-ส่งออก จี้รัฐบาลแจงดีลหมูสหรัฐ หวั่นกระทบเกษตรกร
Economic หอการค้าไทยชี้ ART หนุนเศรษฐกิจ-ส่งออก จี้รัฐบาลแจงดีลหมูสหรัฐ หวั่นกระทบเกษตรกร
บี.กริม เพาเวอร์ จัดงาน CG Day 2026 ก้าวสู่อนาคตอย่างมั่นใจ: กำกับดูแล AI ด้วยธรรมาภิบาล
HR บี.กริม เพาเวอร์ จัดงาน CG Day 2026 ก้าวสู่อนาคตอย่างมั่นใจ: กำกับดูแล AI ด้วยธรรมาภิบาล
ไทยปิดดีล FTA เปรู หลังเจรจาค้าง 12 ปี เปิดตลาดสินค้า-บริการ รุกลาตินอเมริกา
Economic ไทยปิดดีล FTA เปรู หลังเจรจาค้าง 12 ปี เปิดตลาดสินค้า-บริการ รุกลาตินอเมริกา
“ทรงศักดิ์” ดัน 6 ชาติลุ่มน้ำโขงแก้มลพิษข้ามแดน จี้คุมต้นตอ-ตั้งระบบเตือนภัยน้ำปนเปื้อน
Economic “ทรงศักดิ์” ดัน 6 ชาติลุ่มน้ำโขงแก้มลพิษข้ามแดน จี้คุมต้นตอ-ตั้งระบบเตือนภัยน้ำปนเปื้อน
ดูทั้งหมด

รัฐ ทุน หุ้น กับ “ภาษีลาภลอย” ที่เก็บไม่ได้ ถ้าใจไม่เด็ด

13 ส.ค. 2566 | 20:19น.
ภาษีลาภลอย
คอลัมน์ : ชั้น 5 ประชาชาติธุรกิจ
ผู้เขียน รุ่งนภา พิมมะศรี

ความเคลื่อนไหวหนึ่งที่เกิดขึ้นในหลายประเทศโดยเฉพาะในกลุ่มประเทศพัฒนาแล้วในช่วงสองปีที่ผ่านมา คือ การเรียกร้องให้เก็บ “ภาษีลาภลอย” (windfall tax) จากธุรกิจที่ทำกำไรมโหฬารในขณะที่ประชาชนซึ่งเป็นผู้บริโภคกำลังลำบาก

ธุรกิจที่เป็นเป้าที่จะถูกเก็บภาษีลาภลอย คือ ธุรกิจพลังงาน และธุรกิจธนาคาร

หลายประเทศในยุโรปมีการเก็บภาษีลาภลอยจากธุรกิจพลังงานไปแล้วในช่วงที่น้ำมันราคาแพงมาก ๆ ช่วงกลางปี 2022

ช่วงนั้นในประเทศไทยก็มีการเรียกร้องเก็บภาษีลาภลอยจากโรงกลั่นน้ำมัน เพื่อนำเงินไปช่วยลดราคาน้ำมันที่ผู้บริโภคต้องจ่ายที่ปลายทาง แต่ก็สรุปว่าไม่ได้เก็บ รัฐเลือกใช้เงินจากส่วนอื่นมาอุ้มแทน

ต่อมาเมื่อธนาคารกลางประเทศต่าง ๆ ขึ้นดอกเบี้ยนโยบายสูงเพื่อสู้เงินเฟ้อ ซึ่งส่งผ่านต้นทุนไปยังธนาคารพาณิชย์ให้ขึ้นดอกเบี้ยเงินกู้สูงตาม ทำให้ธนาคารพาณิชย์มีกำไรจากดอกเบี้ยเพิ่มขึ้นมหาศาล การเรียกร้องให้เก็บภาษีลาภลอยจากธนาคารก็ปะทุขึ้น มีการเคลื่อนไหวทั้งในระดับชาติและนานาชาติ

บางประเทศสั่งการเก็บภาษีลาภลอยจากธนาคารแล้ว เช่น สเปนที่กำหนดอัตราชั่วคราวสำหรับปี 2023 และ 2024 ในอัตรา 4.8% ของรายได้ดอกเบี้ยสุทธิและค่าคอมมิชชั่นสุทธิ และฮังการีที่กำหนดอัตรา 10% ของกำไรสุทธิในปี 2022 และอัตรา 8% ของกำไรสุทธิในปี 2023

กรณีน่าสนใจล่าสุด คือ ประเทศอิตาลี ที่ประกาศเมื่อวันที่ 7 สิงหาคมที่ผ่านมาว่าจะเก็บภาษีลาภลอยจากธนาคารแบบเก็บครั้งเดียว โดยกำหนดอัตราดอกเบี้ยอย่างดุดันถึง 40% ของกำไรดอกเบี้ยของธนาคารในปี 2023 นี้ และจะนำเงินภาษีที่ได้ไปช่วยเหลือประชาชนที่มี “หนี้บ้าน” ซึ่งเป็นหนี้ก้อนโตที่สุดของคนทั่วไป

นักวิเคราะห์บางสถาบันประเมินว่า รัฐบาลอิตาลีจะมีรายได้จากการเก็บภาษีนี้ราว 2-3 พันล้านยูโร บางสถาบันก็ประเมินสูงถึง 4.5-5 พันล้านยูโร ขณะที่ฝั่งธนาคารต้องเสียค่าใช้จ่ายคิดเป็นประมาณ 2-9% ของรายได้ในปีนี้ และคิดเป็นประมาณ 19% ของกำไรสุทธิ

ยอมรับว่ารู้สึกว้าว ! เมื่อเห็นข่าวว่ารัฐบาลฝ่ายอนุรักษนิยมจะเก็บภาษีในอัตราที่ดูเหมือนไม่เกรงใจทุนใหญ่

สื่อตะวันตกบางสำนักให้ข้อมูลเชิงตำหนิเล็กน้อยว่า รัฐบาลอิตาลีวิจารณ์ธนาคารตั้งหลายครั้งแล้วเรื่องที่ธนาคารเพิ่มดอกเบี้ยเงินฝากให้ลูกค้าน้อยเกินไป แต่เพิ่งจะมา take action เอาตอนนี้ หลังจากที่เห็นรายได้ธนาคารรอบล่าสุดที่รายงานเมื่อต้นเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา

ถึงอย่างนั้นก็ตาม คำพูดของ มัตเตโอ ซัลวินี (Matteo Salvini) รองนายกรัฐมนตรีอิตาลีที่กล่าวในการแถลงข่าวว่า ภาคครัวเรือนและภาคธุรกิจมีภาระต้นทุนทางการเงินเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่า แต่ดอกเบี้ยเงินฝากไม่ได้เพิ่มขึ้นสองเท่าตามไปด้วย “มีช่องว่างขนาดใหญ่ระหว่างอัตราดอกเบี้ยเงินกู้กับอัตราดอกเบี้ยเงินฝาก” – ก็นับว่าเป็นคำพูดระดับมาตรฐานที่ดีที่ประชาชนประเทศไหน ๆ ก็คงอยากได้ยินจากรัฐบาลของตนเอง

แต่เพียงวันเดียวเท่านั้น รัฐบาลอิตาลีก็ต้องปรับนโยบาย เมื่อฝั่ง “ทุน” แสดงออกประท้วงนโยบายของรัฐผ่านตลาดหุ้น

หุ้นธนาคารอิตาลีดิ่งลงอย่างแรงในวันอังคาร ถัดจากที่รัฐบาลอิตาลีประกาศเก็บภาษีตอนช่วงค่ำของวันจันทร์

ในวันเดียว หุ้นกลุ่มธนาคารอิตาลีสูญเสียมูลค่าตลาดไป 9,000 ล้านยูโร หรือประมาณ 348,000 ล้านบาท

เย็นวันอังคาร รัฐมนตรีกระทรวงการคลังอิตาลีออกมาประกาศเพิ่มเติมว่า สำหรับ “สินทรัพย์เสี่ยง” จะถูกเก็บภาษีในอัตรา 0.1% เท่านั้น ซึ่งหมายความว่า รายได้ดอกเบี้ยสุทธิในส่วนที่ธนาคารเก็บได้จากสินเชื่อที่เสี่ยงจะเป็นหนี้เสีย จะถูกเก็บภาษีในอัตราเพียง 0.1% ผลของมันต่างกันมากกับที่ประกาศตอนแรกว่าจะเก็บเต็มที่ในอัตรา 40% ของกำไรดอกเบี้ยสุทธิ ไม่ว่าจะเป็นดอกเบี้ยจากส่วนไหนก็ตาม

ในวันถัดมา หุ้นธนาคารอิตาลีก็ฟื้นตัวรับข่าวที่ดีขึ้น

เป็นธรรมดาอยู่แล้วที่การที่รัฐบาลจะเก็บภาษีใด ๆ นั้นจะต้องเจอแรงเสียดทาน เจอเสียงค้านจากฝ่ายที่จะเสียประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็นทุนใหญ่ ทุนเล็ก นักลงทุนรายย่อย รวมถึงประชาชนทั่วไป

ดังนั้น การเก็บภาษีจะเกิดขึ้นไม่ได้ ถ้ารัฐ “ใจไม่เด็ด” หรือไม่มีความเด็ดเดี่ยว-มุ่งมั่นมากพอ

การถอยของรัฐบาลอิตาลีที่ไม่ได้ถอยจนสุดซอย เป็นหนึ่งตัวอย่างที่สามารถเรียนรู้และนำแบบอย่างมาใช้ได้