ไพร้ซวอเตอร์เฮาส์คูเปอร์ส หรือ พีดับบลิวซี (PwC) หนึ่งในบริษัทตรวจสอบบัญชีที่ใหญ่ที่สุดในโลก ได้จัดทำรายงาน “PwC 2024 Global AI Jobs Barometer” เพื่อตรวจสอบผลกระทบของ AI ที่มีต่อตำแหน่งงาน ทักษะ ค่าจ้าง และประสิทธิภาพการทำงาน โดยเก็บข้อมูลจากโฆษณารับสมัครงานกว่า 500 ล้านรายการใน 15 ประเทศ ทั้งนี้ รายงานฉบับดังกล่าวยังได้ถูกนำเสนอในการประชุมสุดยอด VivaTech ณ กรุงปารีส ด้วย
AI เปลี่ยนตลาดแรงงานไทย
“ดร.ภิรตา ภักดีสัตยพงศ์” หุ้นส่วนสายงานธุรกิจที่ปรึกษา PwC ประเทศไทย กล่าวว่า AI กำลังเปลี่ยนแปลงตลาดแรงงานไทยอย่างมีนัยสำคัญ โดยความสามารถในการพัฒนาทักษะจะเป็นสิ่งที่กำหนดความสำเร็จของพนักงาน ซึ่งทักษะสำคัญที่ต้องเร่งพัฒนามีตั้งแต่ ทักษะที่เกี่ยวกับเทคโนโลยี ทักษะทางด้านอารมณ์ (Soft Skills) รวมถึงทักษะการวิเคราะห์ข้อมูล และการทำงานร่วมกับผู้อื่น เป็นต้น
“ปัจจุบันงานที่ต้องใช้ทักษะ AI ในไทยกำลังเป็นที่ต้องการและหายากในตลาดมากขึ้นเรื่อย ๆ นี่จึงเป็นสาเหตุที่ค่าตอบแทนของงานประเภทนี้สูงกว่างานไอทีและวิศวกรถึง 25% ถึง 40%”
นอกจากนี้ ในยุคที่พนักงานสามารถทำงานจากที่ไหนก็ได้ ยังส่งผลให้แรงงานไทยที่เป็นผู้พัฒนาซอฟต์แวร์สำหรับ AI บางส่วนเลือกที่จะทำงานให้กับองค์กรในต่างประเทศที่ให้ค่าตอบแทนสูงกว่าประเทศไทย
“องค์กรไทยต้องวางแผนเรื่องการใช้งาน AI อย่างจริงจัง โดยนำกรณีศึกษาที่ประสบความสำเร็จมาเป็นตัวอย่าง และอาจเริ่มจากการนำ AI มาช่วยในงานที่ทำซ้ำ ๆ จนทำให้พนักงานได้เห็นว่า AI นั้นเข้ามาช่วยพวกเขา และไม่ได้มาแย่งงาน แถมยังเป็นการเพิ่มทักษะการใช้งานไปในตัวด้วย
นอกจากนี้ นายจ้างไม่ควรลืมที่จะวางแผนการใช้งานและวัดความสำเร็จจากการใช้งานเป็นระยะ ๆ ควบคู่ไปกับมีกรอบการใช้งาน AI อย่างมีความรับผิดชอบเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย”
ดร.ภิรตากล่าวด้วยว่า กลุ่มธุรกิจที่นำ AI ไปปรับใช้ควรต้องมีการจัดฝึกอบรมการพัฒนาทักษะของแรงงาน รวมทั้งส่งเสริมให้สถาบันการศึกษาสร้างบัณฑิตที่สามารถขับเคลื่อนองค์กรไปสู่การทำงานร่วมกับเทคโนโลยีให้ทันกับความต้องการของตลาดงานมากขึ้น
เก่ง AI ได้ค่าจ้างสูง
“แครอล สตับบิงส์” หัวหน้า Global Markets และสายงานภาษีและกฎหมาย PwC สหราชอาณาจักร กล่าวว่า AI กำลังเปลี่ยนแปลงตลาดแรงงานทั่วโลก ซึ่งถือเป็นข่าวดีในช่วงที่เศรษฐกิจโลกตกต่ำ หลายประเทศมีแรงงานไม่เพียงพอ และผลิตภาพเติบโตช้า
โดย AI เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยสร้างงานใหม่ และช่วยเริ่มต้นอุตสาหกรรมใหม่ อย่างไรก็ตาม คนทำงานจะต้องเรียนรู้ทักษะใหม่ ๆ ให้ทันกับความต้องการของบริษัทต่าง ๆ และทันต่อการเปลี่ยนแปลงยุค AI
บริษัทต้องการพนักงานที่มีทักษะเหมาะสมเพื่อการเติบโตท่ามกลางสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา และเมื่อ AI เริ่มแพร่หลายมากขึ้น ทักษะที่นายจ้างกำลังมองหาก็เปลี่ยนแปลงเร็วกว่าเดิม
“จากผลสำรวจ CEO ทั่วโลกประจำปี 2024 ของ PwC แสดงให้เห็นว่า 84% ของ CEO คิดว่า AI จะทำให้พนักงานทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น การมีประสิทธิผลไม่ใช่แค่ทำสิ่งต่าง ๆ ได้เร็วขึ้นเท่านั้น แต่ยังเกี่ยวกับการใช้ AI เพื่อสร้างวิธีใหม่ ๆ ในการเพิ่มมูลค่าอีกด้วย และ 70% ของซีอีโอเชื่อว่า AI จะเปลี่ยนวิธีที่บริษัทของพวกเขาสร้าง ส่งมอบ และเพิ่มมูลค่าในอีก 3 ปีข้างหน้า นอกจากนั้น 69% ของซีอีโอเชื่อว่า การใช้ AI ยังต้องอาศัยทักษะใหม่ ๆ จากพนักงาน และตัวเลขนี้เพิ่มขึ้นเป็น 87% สำหรับซีอีโอที่ได้นำ AI ไปใช้งานในบริษัทแล้ว”
ผลของรายงาน PwC 2024 Global AI Jobs Barometer ระบุด้วยว่า AI ช่วยให้พนักงานมีประสิทธิผลมากขึ้น และอุตสาหกรรมที่ต้องการ AI มากที่สุด คือ การเงิน ไอที และบริการ
ทั้งนี้ ตลาดแรงงานในสหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร แคนาดา ออสเตรเลีย และสิงคโปร์ ให้ค่าจ้างกับพนักงานที่มีทักษะเชี่ยวชาญด้าน AI สูงกว่าพนักงานคนอื่นมาก โดยเฉลี่ยในสหรัฐอเมริกาให้มากกว่าถึง 25% และหากแบ่งเป็นสายอาชีพ พบว่า ทนายความที่มีทักษะเชี่ยวชาญด้าน AI จะได้ค่าจ้างมากกว่าคนอื่นถึง 49%, ผู้จัดการฝ่ายขายและการตลาด 43%, นักวิเคราะห์ทางการเงิน 33%, นักบัญชี 18% เป็นต้น แสดงให้เห็นว่า ทักษะ AI มีความสำคัญมากเพียงใด
ทักษะใหม่ยุค AI
ทักษะที่นายจ้างกำลังมองหาในงานที่เกี่ยวข้องกับ AI กำลังเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ทักษะที่เคยมีความสำคัญเมื่อปีที่ผ่านมา อาจไม่อยู่ในประกาศรับสมัครงานอีกต่อไป และทักษะใหม่ที่เกี่ยวข้องกับ AI จะปรากฏเร็วขึ้น 25% เมื่อเทียบกับงานที่ไม่ค่อยสัมผัสกับ AI
นอกจากนั้น ความต้องการคนในงานที่ AI สามารถช่วยได้ เช่น การเขียนโค้ดใน Javascript กำลังลดลงอย่างรวดเร็ว ในขณะที่ความต้องการคนที่มีทักษะที่เกี่ยวข้องกับการงานที่ AI ทำไม่ได้ เช่น การฝึกสอนกีฬา หรือการฟื้นฟูระบบนิเวศ กำลังเพิ่มขึ้น
“พีท บราวน์” หัวหน้ากำลังแรงงานระดับโลก PwC สหราชอาณาจักร กล่าวว่า จากการสำรวจ Hopes & Fears ประจำปี 2023 ของ PwC พบว่า พนักงานส่วนใหญ่เชื่อว่า AI จะส่งผลดีต่อพวกเขา โดย 31% คิดว่าจะทำให้พวกเขาทำงานได้ดีขึ้น และ 21% เชื่อว่าจะนำมาซึ่งโอกาสในการทำงานใหม่ ๆ นอกจากนั้น AI ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงที่ดี โดยช่วยให้ทีมสามารถแก้ไขปัญหาที่ก่อนหน้านี้ใคร ๆ ก็แก้ไม่ได้แล้ว
“บริษัทและรัฐบาลทั่วโลกต้องแน่ใจว่าได้ลงทุนอย่างเพียงพอในการสร้างทักษะที่จำเป็นสำหรับพนักงาน องค์กรต้องลงทุนในการฝึกอบรมสำหรับพนักงานอย่างต่อเนื่อง ซึ่งการเพิ่มขึ้นของผลผลิตที่ขับเคลื่อนด้วย AI อาจทำให้หลายประเทศหลุดพ้นจากการเติบโตของผลผลิตที่ต่ำอย่างต่อเนื่อง ทำให้เกิดการพัฒนาเศรษฐกิจ ค่าจ้างที่สูงขึ้น และมาตรฐานการครองชีพที่ดีขึ้น”
AI สร้างมูลค่า
“สกอตต์ ลิเกนส์” หัวหน้า AI และนวัตกรรมเทคโนโลยีระดับโลก PwC สหรัฐอเมริกา กล่าวว่า AI มีประโยชน์มากกว่าการเพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน โดยนำเสนอวิธีการใหม่ ๆ ในการสร้างมูลค่าด้วย
“โดยรายงานฉบับนี้ยังแสดงให้เห็นภาพเชิงบวกของผลกระทบของ AI ที่มีต่อตลาดแรงงานและประสิทธิภาพการทำงาน โดยกลุ่มธุรกิจที่เปิดรับการใช้งาน AI มากที่สุด ได้แก่ บริการทางการเงิน เทคโนโลยีสารสนเทศ และบริการระดับมืออาชีพ ซึ่งปัจจุบันมีการเติบโตของผลิตภาพแรงงานสูงกว่ากลุ่มธุรกิจอื่น ๆ ที่เปิดรับการใช้ AI น้อยกว่าเกือบ 5 เท่า
นอกจากนั้น AI ไม่เพียงแต่ทำให้สิ่งต่าง ๆ มีประสิทธิภาพมากขึ้นเท่านั้น มันยังช่วยให้เรามีวิธีใหม่ ๆ ในการทำงานให้มีคุณค่าอีกด้วย เราเห็นลูกค้าของ PwC ใช้ AI เพื่อทำให้บุคลากรของตนมีคุณค่ามากยิ่งขึ้น และการโพสต์รับสมัครงานที่เกี่ยวข้องกับ AI เติบโตเร็วกว่างานทั้งหมดถึง 3.5 เท่า”
ผลิตภาพแรงงานที่เพิ่มขึ้นเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการเติบโตทางเศรษฐกิจและมาตรฐานการครองชีพที่ดีขึ้น ดังนั้น AI จึงเป็นการพัฒนาเชิงบวกสำหรับโลกที่ต้องรับมือกับการเติบโตของผลผลิตที่ต่ำอย่างต่อเนื่อง