ไทม์ไลน์คดีล้มล้างการปกครอง ศาลรัฐธรรมนูญ พิพากษาพรรคก้าวไกล

อนาคตพรรคก้าวไกล รอด-ไม่รอด ถูกยุบ-ไม่ยุบวันนี้มีคำตอบ

แม้พรรคก้าวไกล จะเปลี่ยนภาพการยุบพรรคให้กลายเป็นปาร์ตี้ แต่ลึก ๆ คนในก้าวไกลก็แอบลุ้นรอด แม้จะเตรียมแผนอพยพไปยานแม่ลำใหม่ พรรคใหม่ไว้แล้ว

แต่ก่อนจะถึงชั่วโมงชี้ชะตา ย้อนดูจุดเริ่มต้นของคดี มาจากคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) โดยนายทะเบียนพรรคการเมือง ขอให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาวินิจฉัยเพื่อมีคำสั่งยุบพรรคก้าวไกล และเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งของบุคคลผู้เป็นคณะกรรมการบริหารพรรค และห้ามมิให้ผู้ซึ่งดำรงตำแหน่งคณะกรรมการบริหารพรรคและถูกเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งไปจดทะเบียนพรรคการเมืองขึ้นใหม่ หรือเป็นกรรมการบริหารพรรคการเมืองหรือมีส่วนร่วมในการจัดตั้งพรรคการเมืองขึ้นใหม่ภายในกำหนด 10 ปี

นับแต่วันที่ศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่ง ตาม พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมือง 2560 มาตรา 92 วรรคสอง และมาตรา 94 วรรคสอง

จากเหตุมีหลักฐานอันควรเชื่อได้ว่าพรรคก้าวไกลมีพฤติการณ์กระทำการล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และเข้าลักษณะกระทำการอันอาจเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขอันเป็นเหตุแห่งการยุบพรรค ตาม พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมืองมาตรา 92 วรรคหนึ่ง (1) และ (2)

ปรากฏตามคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 3/2567 ที่ระบุว่าเสนอร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่..) พ.ศ…. เพื่อยกเลิกประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 ซึ่ง สส.พรรคก้าวไกล 44 คน เข้าชื่อยื่นต่อประธานสภาผู้แทนราษฎรเมื่อ 25 มี.ค. 2564 และใช้เป็นนโยบายในการหาเสียงเลือกตั้งปี 2566 เป็นการใช้สิทธิเสรีภาพเพื่อล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 49 วรรคหนึ่ง และศาลรัฐธรรมนูญมีคำสั่งให้หยุดการกระทำนั้น

ซึ่ง กกต.ใช้มาเป็นพยาน-หลักฐานในการยื่นยุบพรรคก้าวไกล

5 เดือนในการพิจารณา

คดีนี้ศาลรัฐธรรมนูญใช้เวลาในการพิจารณากว่า 5 เดือน นับแต่มีคำสั่งรับคำร้องจาก กกต.ไว้พิจารณาวินิจฉัยเมื่อวันที่ 3 เม.ย. 2567 โดยศาลไม่เปิดการไต่สวนตามที่พรรคก้าวไกลพยายามร้องขอ แต่ใช้วิธีรวบรวมพยานหลักฐาน โดยให้ผู้เกี่ยวข้องยื่นคำชี้แจง ซึ่งในส่วนของพรรคก้าวไกล ศาลได้มีคำสั่งให้ยื่นคำชี้แจงแก้ข้อกล่าวหา และมีคำสั่งขยายระยะเวลาการยื่นคำชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาตามที่พรรคก้าวไกลขอจำนวน 3 ครั้ง

รวมระยะเวลาจัดทำคำชี้แจงแก้ข้อกล่าวหา 60 วัน และศาลได้ให้คู่กรณีพยานหลักฐานเมื่อวันที่ 9 ก.ค. ก่อนที่ประชุมคณะตุลาการศาลรัฐธรรมนูญวันที่ 17 ก.ค. เห็นว่าคดีเป็นปัญหาข้อกฎหมายมีพยานหลักฐานเพียงพอให้วินิจฉัยได้ จึงสั่งยุติการไต่สวน แล้วให้โอกาสคู่กรณียื่นคำแถลงผิดคดีภายในวันที่ 24 ก.ค.

ไทม์ไลน์วันพิพากษา

เวลา 09.30 น. ศาลรัฐธรรมนูญจะเริ่มประชุมแถลงด้วยวาจา ลงมติ และจัดทำคำวินิจฉัย

เวลา 15.00 น. ตุลาการทั้ง 9 คน ออกนั่งบัลลังก์อ่านคำวินิจฉัยให้คู่กรณีฟัง

โดยประเด็นที่ศาลจะวินิจฉัย คือการเสนอร่าง พ.ร.บ.แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายอาญา (ฉบับที่ ..) พ.ศ. … เพื่อยกเลิกประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 112 โดยใช้เป็นนโยบายในการหาเสียงเลือกตั้ง เป็นการกระทำล้มล้างการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และเข้าลักษณะกระทำการอันอาจเป็นปฏิปักษ์ต่อการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ตาม พ.ร.ป.ว่าด้วยพรรคการเมืองมาตรา 92 วรรคหนึ่ง (1) และ (2) หรือไม่

คาดการณ์คำวินิจฉัย

สามารถออกได้ 2 ทางคือยกคำร้อง หรือ สั่งยุบพรรค

หากมีคำสั่งยุบพรรคก็จะสั่งเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งกรรมการบริหารพรรคชุดที่มีการกระทำผิดให้ไม่สามารถไปจดทะเบียนจัดตั้งพรรคการเมืองขึ้นใหม่หรือเป็นกรรมการบริหารพรรค มีส่วนร่วมในการจัดตั้งพรรคการเมืองขึ้นใหม่ภายในกำหนดเป็นเวลา 10 ปี

กก.บห.ที่อยู่ในบัญชีถูกตัดสิทธิ

ทั้งนี้ หากมีการยุบพรรค คณะกรรมการบริหารพรรคก้าวไกล ที่ถูกตัดสิทธิ 10 ปี คือ กรรมการบริหารพรรคช่วงปี 2563-2566 มีดังนี้

1.พิธา ลิ้มเจริญรัตน์ หัวหน้าพรรค ปัจจุบันเป็นประธานที่ปรึกษาหัวหน้าพรรค 2.ชัยธวัช ตุลาธน เลขาธิการพรรคปัจจุบันเป็นหัวหน้าพรรค 3.ณธีภัสร์ กุลเศรษฐสิทธิ์ เหรัญญิกพรรค 4.ณกรณ์พงศ์ ศุภนิมิตตระกูล นายทะเบียนสมาชิกพรรค 5.ปดิพัทธ์ สันติภาดา กก.บห.สัดส่วนภาคเหนือ (ปัจจุบันย้ายไปสังกัดพรรคเป็นธรรม) 6.สมชาย ฝั่งชลจิตร กก.บห.สัดส่วนภาคใต้

7.อมรัตน์ โชคปมิตต์กุล กก.บห.สัดส่วนภาคกลาง 8.อภิชาต ศิริสุนทร กก.บห.สัดส่วนภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ปัจจุบันเป็นเลขาธิการพรรค 9.เบญจา แสงจันทร์ กก.บห.สัดส่วนภาคตะวันออก 10.สุเทพ อู่อ้น กก.บห.สัดส่วนปีกแรงงาน 11.อภิสิทธิ์ พรมฤทธิ์ กก.บห.

แต่คนที่มีสถานะเป็น สส.ในปัจจุบัน ประกอบด้วย สส.บัญชีรายชื่อ 5 คน คือ พิธา, ชัยธวัช, น.ส.เบญจา แสงจันทร์, สุเทพ อู่อ้น, อภิชาต ศิริสุนทร และ สส.เขต 1 คน คือ ปดิพัทธ์ สันติ ภาดา สส.พิษณุโลก ซึ่งถูกขับพ้นพรรคและปัจจุบันสังกัดพรรคเป็นธรรม

อนาคต สส.บัญชีรายชื่อ

ส่วนของ สส.บัญชีรายชื่อก็จะไม่มีการเลื่อนบัญชีขึ้นมาทดแทน เนื่องจากบัญชีหายไปจากการถูกยุบพรรค ทำให้จำนวน สส.ของพรรคก้าวไกลจากที่มีเสียงในสภาปัจจุบันรวม 148 คน จะเหลือ 143 คนซึ่งต้องหาพรรคการเมืองสังกัดใหม่ภายใน 60 วัน รวมถึงต้องมีการจัดการเลือกตั้งซ่อม สส. เขต 1 พิษณุโลก แทนนายปดิพัทธ์

มาตรการ รปภ.ศาล

สำหรับการจัดมาตรการรักษาความปลอดภัย เพื่อรองรับการวินิจฉัยคดี ในวันนี้สำนักงานศาลรัฐธรรมนูญได้คุมเข้มมาตรการความปลอดภัยโดยรอบอาคารราชบุรีดิเรกฤทธิ์ (อาคาร A) ซึ่งเป็นที่ตั้งของสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ตามประกาศศาลรัฐธรรมนูญเรื่องอาณาบริเวณหรือพื้นที่ที่กำหนดให้ศาลรัฐธรรมนูญ และสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญใช้เป็นสถานที่ปฏิบัติงาน รักษาความปลอดภัยและความสงบเรียบร้อย ฉบับลงวันที่ 31 ก.ค. 67 ซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในวันพุธที่ 7 ส.ค. ตั้งแต่ เวลา 00.01 น.ไปจนถึงเวลา 23.59 น.

โดยกำหนดห้ามผู้ใดเข้าไปในพื้นที่ควบคุม เว้นแต่ผู้ที่ได้รับอนุญาตให้มาปฏิบัติงาน หรือมาติดต่อราชการ และต้องผ่านการตรวจตัวบุคคลและสิ่งของที่นำมา ตามวิธีการของเจ้าหน้าที่ด้านการรักษาความปลอดภัยและความสงบเรียบร้อย เนื่องจากอาจมีสถานการณ์ความไม่ปลอดภัยเกิดขึ้น โดยมีการนำแผงรั้วเหล็กมากั้นโดยรอบพื้นที่ทั้งด้านในและด้านนอกอาคาร และประสานทางกองบังคับการตำรวจนครบาล 2 และ สน.ทุ่งสองห้อง จัดกำลังเจ้าหน้าที่ตำรวจ เข้ามาดูแลความปลอดภัยโดยรอบอาคารสถาน เช่นเดียวกับวันอ่านคำวินิจฉัยในคดีสำคัญ ๆ ที่ผ่านมา

ขณะที่บุคคลที่จะเข้ารับฟังการอ่านคำวินิจฉัย ศาลรัฐธรรมนูญอนุญาตให้เฉพาะคู่กรณีและบุคคลที่เกี่ยวข้องเท่านั้น โดยจะต้องแลกบัตร ฝากสิ่งของ อาทิ กระเป๋า โทรศัพท์มือถือ เครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ รวมทั้งต้องผ่านจุดตรวจค้นอาวุธ ซึ่งจะอยู่บริเวณเชิงบันไดทางขึ้นห้องพิจารณาคดี

นอกจากนี้ ทางสำนักงานยังได้อำนวยความสะดวกให้สื่อมวลชนและประชาชนที่เดินทางมารับฟังคำวินิจฉัยด้วยตัวเองด้วยการติดตั้งจอทีวีพร้อมลำโพงไว้เพื่อถ่ายทอดการอ่านคำวินิจฉัย ส่วนประชาชนทั่วไป สามารถติดตามผลการอ่านคำวินิจฉัยผ่านช่องทางยูทูบของสำนักงานศาลรัฐธรรมนูญ ตั้งแต่เวลา 15.00 น. เป็นต้นไป

ก้าวไกล ชวนร่วมฟังคำวินิจฉัย

ด้านความเคลื่อนไหวของพรรคก้าวไกล นายพิธา ลิ้มเจริญรัตน์ ประธานที่ปรึกษาหัวหน้าพรรคก้าวไกล จะไปนั่งฟังการอ่านคำพิพากษาของศาลรัฐธรรมนูญด้วยตัวเองในวันที่ 7 สิงหาคม เวลา 15.00 น. ขณะที่ สส.ก้าวไกลที่ปฏิบัติหน้าที่ในสภาเสร็จสิ้นแล้ว จะกลับมารวมตัวที่พรรค เพื่อรอฟังคำวินิจฉัยพร้อมกัน

ทั้งนี้ ภายหลังรู้ผลคำวินิจฉัย นายพิธา นายชัยธวัช ตุลาธน หัวหน้าพรรค พร้อม สส.ของพรรคจะร่วมแถลงข่าวในเวลา 18.00 น.