แก้ปม ส.ป.ก.ลดความเหลื่อมล้ำ
บทบรรณาธิการ
การอ้างสิทธิเข้าถือครองที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม หรือที่ดิน ส.ป.ก. กับที่ดินในป่าสงวนแห่งชาติของนักการเมืองพรรคร่วมรัฐบาล กำลังเป็นประเด็นเผือกร้อนที่สาธารณชนจับตาและเกาะติด มีไม่น้อยที่ฟันธงล่วงหน้าว่า จะจบลงอีหรอบเดิมค่อย ๆ เงียบหายเหมือนหลายครั้งที่ผ่านมา
เฉกเช่นเดียวกับการบุกรุกที่ดิน ส.ป.ก. ที่ดินป่าไม้ในพื้นที่หลายจังหวัดทั่วประเทศของเศรษฐี นายทุน ผู้มีอิทธิพล ที่มีข่าวให้เห็นไม่เว้นวัน หน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) กรมป่าไม้ ตามจับแทบไม่ทัน ที่เจ้าหน้าที่รัฐรู้เห็นเป็นใจก็มีบ่อย เท่ากับคนกลุ่มนี้ไม่เกรงกลัวกฎหมาย
ขณะเดียวกัน การแก้ปัญหาเศรษฐี นายทุน บุกรุกพื้นที่ป่า ที่ดินของรัฐว่ายากแล้ว กรณีนักการเมืองยิ่งสาหัสกว่า ขนาดหลายหน่วยงานพร้อมใจลงตรวจสอบ มีทั้งข้อเท็จจริง เอกสาร หลักฐาน ถึงขณะนี้ยังไม่มีวี่แววว่าจะยอมรับผิด ต่างกันลิบกับกรณีชาวบ้าน คนไร้ที่ดินทำกินเจอโทษอาญาทั้งปรับ ทั้งจำคุก
ที่น่าห่วงคือ นักการเมืองที่บุกรุกพื้นที่ป่า เบียดบังที่ดิน ส.ป.ก. ไม่ได้มีเพียงแค่ไม่กี่รายที่กำลังอื้อฉาว แต่ยิ่งสาวลึกยิ่งพบรายใหม่โผล่เพิ่ม ทำนองเดียวกับการถือครองที่ดินป่าไม้ที่ใช้หลักฐานการเสียภาษีบำรุงท้องที่ (ภ.บ.ท.5) อ้างว่าอยู่อาศัยทำกินมานาน
อย่างไรก็ตาม ในส่วนที่ดิน ส.ป.ก.นั้น เจตนารมณ์กฎหมายกำหนดให้ ส.ป.ก.จัดสรรสำหรับเป็นที่อยู่อาศัยทำกินให้กับเกษตรกร คนยากไร้ และเน้นกระจายการถือครองตามเกณฑ์ที่กำหนด กรณีทั่วไปไม่เกิน 50 ไร่ ทำเกษตรกรรมเลี้ยงสัตว์ใหญ่ โค กระบือ ม้า ฯลฯ ไม่เกิน 100 ไร่ ไม่ใช่มือใครยาวสาวได้สาวเอา หรือถือครองเกินเกณฑ์
แผนปฏิบัติการยึดคืน พัฒนา และจัดสรรพื้นที่ ส.ป.ก.ที่มีการครอบครองโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ที่ 36/2559 ที่เคยนำมาใช้ยุครัฐบาล คสช.จึงน่านำมาเป็นทางเลือกหนึ่งในการยึดคืนที่ดิน ส.ป.ก.จากกลุ่มก๊วนนักการเมือง
จะได้สอดรับกับนโยบายรัฐบาลที่แถลงต่อรัฐสภาเมื่อ 25 ก.ค. 2562 ข้อ 10.2 เรื่องการปรับปรุงระบบที่ดินทำกินและลดความเหลื่อมล้ำด้านการถือครองที่ดิน โดยจัดสรรให้เป็นที่ทำกินและที่อยู่อาศัยสำหรับราษฎรที่ยากไร้และเกษตรกร การกระจายสิทธิการถือครองที่ดินให้แก่ผู้ที่อยู่ในพื้นที่ที่ไม่ได้รุกล้ำ และมีมาตรการป้องกันการเปลี่ยนมือไปอยู่ในครอบครองของผู้ที่มิใช่เกษตรกรและผู้ยากจน ฯลฯ
ปมที่ดิน ส.ป.ก.ไม่ว่าจะออกหัวก้อยอย่างไร จะเป็นบทพิสูจน์ว่ารัฐบาลแน่วแน่ในการแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ำ ความไม่เป็นธรรมมากน้อยแค่ไหน ที่สำคัญทำตามคำมั่นกับสัญญาประชาคมที่ให้ไว้หรือไม่