แก้ปม นิคมจะนะ ต้องกล้าตัดสินใจ

บทบรรณาธิการ

เหตุการณ์สลายการชุมนุมเครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่น เมื่อวันที่ 6 ธ.ค. 2564 เป็นชนวนทำให้หลายฝ่ายตื่นตัวเรื่องการแก้ปัญหาโครงการนิคมอุตสาหกรรมจะนะ ที่คณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) จุดประกายขึ้นเมื่อปี 2559 เพื่อเปลี่ยนพื้นที่ อ.เบตง จ.ยะลา, อ.สุไหงโก-ลก จ.นราธิวาส และ อ.หนองจิก จ.ปัตตานี และ อ.จะนะ จ.สงขลา ให้เป็นเขตพัฒนาพิเศษที่มีมูลค่าการลงทุนเบื้องต้น 6 แสนล้านบาท

แต่ทว่า ชาวบ้าน อ.จะนะ ในนามเครือข่ายจะนะรักษ์ถิ่น ไม่ยินยอมและออกมาชุมนุมเรียกร้องต่อเนื่อง ขอให้รัฐบาลยุติโครงการ และจัดให้มีการศึกษาผลกระทบเชิงยุทธศาสตร์ (SEA) อย่างรอบด้าน กระทั่งช่วงที่ “ร.อ.ธรรมนัส พรหมเผ่า” เป็น รมช.เกษตรและสหกรณ์ ลงนาม “บันทึกความเข้าใจ” (MOU) กับชาวบ้าน แต่ภายหลังกลับ “ผิดสัญญา” เดินหน้าโครงการต่อ นำมาสู่การเคลื่อนทัพทวงสัญญา บานปลายถึงการสลายการชุมนุม

แม้ล่าสุด ครม. วันที่ 14 ธ.ค. 2564 จะมีมติให้ดำเนินการตามข้อเรียกร้องในการศึกษา SEA ให้ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม ทำให้เครือข่ายฯ พอใจและเดินทางกลับภูมิลำเนาโดยไม่มีการปะทะกับฝ่ายที่สนับสนุนการสร้างนิคมอุตสาหกรรมจะนะ แต่ปัญหานี้ยังคงเป็นหนังเรื่องยาว “ไม่จบ” ง่าย ๆ

แนวทางแก้ปัญหานโยบาย “มุขเดิม” อย่างการตั้งคณะกรรมการศึกษา การทำแซนด์บอกซ์ เป็นวิธีการที่รัฐบาลมักจะนำมาใช้กับปมร้อนที่ไม่กล้าตัดสินใจจนชินตา อย่างเช่น การตัดสินใจเข้าร่วมเจรจาความตกลงหุ้นส่วนทางเศรษฐกิจภาคพื้นแปซิฟิก หรือ CPTPP มีการตั้งคณะกรรมการศึกษาความเป็นไปได้ผ่านมาแล้วนับครั้งไม่ถ้วน

ผ่านมาแล้ว 3 ปี นับจากปี 2018 ที่สมาชิก CPTPP ลงนามกันไปแล้ว ความตกลงมีผลบังคับใช้ไปแล้ว แถมปีนี้ไต้หวัน จีน และเกาหลีใต้ยังได้ยื่นสมัครเข้าร่วม CPTPP อีก แต่ “ไทยยังอยู่ในวังวนเดิมไม่มีความคืบหน้า”

หากเทียบกับกระบวนการตัดสินใจแก้ปัญหาของประเทศที่มีประชาธิปไตยเช่นกัน อย่างสหราชอาณาจักร (ยูเค) เมื่อครั้งที่แยกตัวออกจากสหภาพยุโรป (อียู) หรือ Brexit ซึ่งมีทั้งผู้สนับสนุน-คัดค้านในประเด็นที่ส่งผลใหญ่หลวงต่ออนาคตประเทศ

อียูตัดสินใจเลือกใช้วิธีการลงประชามติเมื่อปี 2559 ผลคือ ประชาชนโหวตให้แยกตัว จากนั้นฝ่ายหนุน-ฝ่ายค้านก็ยอมรับมติเสียงข้างมาก ยุติการเคลื่อนไหว เตรียมพร้อมสู่การแยกตัวซึ่งแม้จะใช้เวลายาวนาน แต่ท้ายที่สุดก็ผ่านมาได้

แน่นอนว่าการสร้างสมดุลระหว่างฝ่ายสนับสนุนและฝ่ายคัดค้าน มีความสำคัญกับการเดินหน้านโยบายและฐานเสียงของรัฐบาล แต่การไม่ตัดสินใจ “พายเรือในอ่าง” ก็มีผลต่อ “อนาคตประเทศ” เช่นกัน ดังนั้น รัฐบาลต้องบริหารจัดการปัญหานี้ให้ได้จึงจะแก้โจทย์ใหญ่ ชี้เป็นชี้ตายอนาคตประเทศได้สำเร็จ