“ต้อเนื้อ” ตัวร้าย หายได้ เพียงมาคัดกรองในงาน Healthcare 2019

     ในประเทศเมืองร้อนอย่างเรา สิ่งหนึ่งที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ ก็คือแสงแดด และแน่นอนว่าการปกป้องร่างกายไม่ให้แสงแดดแผดเผาเป็นหนึ่งในทักษะที่คนไทยเกิดการเรียนรู้ได้โดยอัตโนมัติ ด้วยไอเท็มยอดฮิตไม่ว่าจะเป็น ร่ม หมวก เสื้อคลุม หรือครีมกันแดด ที่ล้วนแล้วแต่ช่วยเสริมสร้างความมั่นใจในการท้าสายลมและแสงแดดมากขึ้น แต่แท้จริงแล้วเราปกป้องครบทุกส่วนแล้วจริงหรือ?

     “ดวงตา” ไม่เพียงเป็นหน้าต่างของหัวใจ แต่ยังเป็นหนึ่งในอวัยวะสำคัญต่อการดำรงชีวิต แต่ปัจจุบันเรากลับละเลยที่จะดูแลและปกป้องอวัยวะสำคัญดวงนี้ การใช้สมาร์ทโฟน คอมพิวเตอร์ ติดต่อกันเป็นระยะเวลานาน การเผชิญแสงแดดจ้าโดยไม่สวมแว่นกันแดด สิ่งเหล่านี้ล้วนส่งผลร้ายต่อดวงตา แม้ดวงตาของเราจะคิดเป็นเพียง 2 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ผิวทั่วร่างกาย แต่แสงแดดและแสงสีฟ้าก็สามารถก่อให้เกิดอันตรายมากชนิดที่คาดไม่ถึงเลยทีเดียว

เมื่อพูดถึงโรคตระกูลต้อ หลายๆคนโดยเฉพาะวัยรุ่นและวัยทำงานมักมองว่าเป็นเรื่องไกลตัว ด้วยความเข้าใจผิดว่า ‘ต้อเป็นโรคของคนสูงอายุ’ ในความจริงแล้วโรคต้อไม่ได้มีสาเหตุจากความเสื่อมสภาพตามอายุขัยเพียงอย่างเดียว แต่แสงแดดและมลภาวะก็เป็นปัจจัยสำคัญ ที่หลีกเลี่ยงได้แต่มักถูกมองข้าม จนสร้างความระคายเคืองให้กับดวงตา นำไปสู่ต้อเนื้อโดยไม่รู้ตัว

ต้อเนื้อ ไม่ได้เกิดจากการกินเนื้อ

ต้อเนื้อไม่เกี่ยวข้องใดๆกับบริโภคเนื้อ แต่ต้อเนื้อเป็นต้อที่พัฒนามาจากต้อลมที่ขยายตัวก็จะรุกล้ำเข้าไปที่ดวงตาดำ ปัจจุบันพบผู้ป่วยต้อเนื้อค่อนข้างมาก สาเหตุส่วนหนึ่งเพราะต้อเนื้อเป็นโรคที่สัมพันธ์กับแสงแดด รังสี UV และลม จึงทำให้โรคนี้พบได้บ่อยในโซนเขตร้อน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ที่ต้องเผชิญกับแดดจัดและลมแรงเป็นระยะเวลานาน โดยต้อเนื้อมักจะเกิดที่หัวตา เป็นลักษณะรูปสามเหลี่ยมแดงๆ มีทิศทางเข้าสู่ตาดำ ในรายที่มีการอักเสบจะพบอาการแดงที่บริเวณหัวตา คันตา เคืองตา น้ำตาไหล รู้สึกคล้ายมีเศษผงอยู่ในตา ปกติแล้วต้อเนื้อจะไม่ส่งผลกระทบต่อค่าสายตามากนัก ยกเว้นกรณีที่มีการลุกลามเข้าไปกลางกระจกตา ก็อาจส่งผลให้ศักยภาพในการมองเห็นลดลง ตามัว และอาจเกิดสายตาเอียงได้เนื่องจากต้อทำให้ความโค้งของกระจกตาเปลี่ยนไป ซึ่งเป็นได้กับทุกเพศทุกวัย และมักพบอาการเริ่มต้นตั้งแต่ 20 ปีขึ้นไป

เป็นได้ ก็หายได้

     ในผู้ที่ไม่มีอาการอักเสบและต้อเนื้อยังไม่ลามเข้ากระจกตา ยังไม่ต้องทำการรักษาหรือทำการผ่าตัดใดๆ แต่ควรหลีกเลี่ยงแสงแดด ลม ฝุ่น และสิ่งระคายเคืองตาต่างๆ ถ้าต้องออกกลางแดด ควรสวมแว่นตาที่สามารถกันรังสีอัลตราไวโอเลต สวมหมวก และกางร่มเพื่อป้องกันมิให้ต้อเนื้อลุกลามมากขึ้น แต่ในผู้ที่ต้อเนื้อมีการลุกลามขยายใหญ่ในระดับที่บดบังการมองเห็น หรือส่งผลกระทบต่อค่าสายตา แพทย์จะพิจารณาผ่าตัดลอกต้อเนื้อ ซึ่งทำได้ 2 วิธี คือ การผ่าตัดลอกต้อเนื้อธรรมดา และการผ่าตัดลอกต้อเนื้อ ร่วมกับการแปะเนื้อเยื่อ

     “ประมาณ 30% ของผู้ที่ทำการผ่าตัดลอกต้อเนื้อออกแล้ว มีโอกาสที่จะกลับมาเป็นซ้ำได้อีก โดยเฉพาะอย่างยิ่งในวัยทำงาน แพทย์จึงมักแนะนำให้ผู้ป่วยผ่าตัดลอกต้อเนื้อ ร่วมกับการแปะเนื้อเยื่อ ซึ่งจะช่วยลดโอกาสการกลับมาเป็นซ้ำได้กว่า 95% แต่ก็มีค่าใช้จ่ายที่ค่อนข้างสูง และใช้ระยะเวลารักษานานขึ้น”

     โดยเนื้อเยื่อที่ใช้ก็จะมีอยู่ 2 ประเภท คือ ‘เนื้อเยื่อรก’ ซึ่งผ่านการเตรียมและเก็บรักษาทางการแพทย์มาแปะลงบริเวณตาขาวที่ได้รับการลอกต้อเนื้อออกไปแล้ว หรือใช้ ‘เนื้อเยื่อบุตาของผู้ป่วยเอง’ โดยแพทย์ตัดเอาเยื่อตาขาวจากด้านบนของลูกตา และเย็บด้วยไหมหรือใช้กาวไฟบรินลงในบริเวณที่มีการลอกต้อออกไป