แกะรอยเรือหรูซูเปอร์ยอชต์ มหาเศรษฐีรัสเซียย้ายหนีมาตรการแซงก์ชั่นไปที่ไหน

ซูเปอร์ยอตช์
Stella Maris yacht belonging to Rashid Sardarov is docked in Nice, France. (AP Photo/Colleen Barry)

เรือซูเปอร์ยอตช์ของมหาเศรษฐีรัสเซีย ตกเป็นเป้าหมายการลงโทษทางเศรษฐกิจของชาติตะวันตกในสงครามยูเครน สำนักข่าว เอพี รายงานรวบรวมข้อมูลทั้งลำที่ถูกอายัดและลำที่มหาเศรษฐีย้ายไปจอดยังสถานที่ห่างไกลให้รอดพ้นจากมาตรการครั้งนี้

 

การค้นหาข้อมูลครั้งนี้ สำนักข่าวเอพีร่วมกับบริษัท VesselsValue บริษัทประเมินเรือยอชต์พบว่า ซูเปอร์ยอชต์หรือเรือยอชต์สุดหรูที่มีความยาวมากกว่า 24 เมตร มีเศรษฐีรัสเซียเป็นเจ้าของถึง 56 ลำ คาดว่ามูลค่าการตลาดมากกว่า 5,400 ล้านดอลลาร์สหรัฐหรือประมาณ 178,200 ล้านบาท

เริ่มจาก ดิลบาร์ (Dilbar) ความยาวเท่าๆ กับสนามฟุตบอล 1 สนามครึ่ง หรือพอๆ กับเรือประจัญบานในสมัยสงครามโลกครั้งที่เพียบพร้อมไปด้วยสิ่งอำนวยความสะดวกมากมาย รวมทั้งลานจอดเฮลิคอปเตอร์ 2 จุด ที่นอนสำหรับรองรับคนได้ 130  คน สระว่ายน้ำยาว 25 เมตร ซึ่งยาวพอที่จะรองรับเรือซูเปอร์ยอชต์อีกลำได้

ซูเปอร์ยอตช์
เรือ Dilbar REUTERS/Yoruk Isik

ดิลบาร์เปิดตัวเมื่อปี 2559 โดยมีรายงานว่า มีมูลค่ากว่า 648 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 21,384 ล้านบาท เจ้าของคือ อลิเชอร์ อุสมานอฟ มหาเศรษฐีชาวรัสเซีย เจ้าสัวผู้ทรงอิทธิพลและมีสายสัมพันธ์กับประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ชื่อเรือมาจากชื่อแม่ของนายอุสมานอฟ

มหาเศรษฐีรายนี้ส่ง ซูเปอร์ยอตช์ ไปปรับปรุงใหม่ที่ท่าเรือฮัมบูร์กทางเหนือของเยอรมนี เมื่อฤดูใบไม้ร่วงปีก่อน ซึ่งมีรายงานว่า เสียค่าปรับปรุงไปหลายร้อยล้านดอลลาร์ และยังคงอยู่ที่อู่เรือจนถึงปัจจุบัน จึงตกเป็นข่าวถูกอายัดจากมาตรการแซงก์ชั่นของชาติตะวันตกเมื่อวันที่ 2 มี.ค.

ปูตินต้อนรับนายอุสมานอฟ REUTERS

อย่างไรก็ตาม การอายัดเรือยอชต์ไม่ง่ายนักเพราะมหาเศรษฐีรัสเซียซุกซ่อนเงินและทรัพย์สินในประเทศตะวันตกมานานหลายสิบปีแล้ว เพื่อหลีกเลี่ยงการจ่ายภาษีหรือถูกรัฐบาลยึด 

โฆษกกระทรวงเศรษฐกิจเยอรมนีกล่าวว่ายังไม่ได้ดำเนินการเพราะยังไม่สามารถระบุชื่อเจ้าของเรือดิลิบาร์ได้ ขณะที่ดิลบาร์ติดธงของหมู่เกาะเคย์แมนและจดทะเบียนในนามบริษัทโฮลดิงในประเทศมอลตา ซึ่งทั้ง 2 แห่งนี้เป็นแหล่งที่มหาเศรษฐีระดับโลกมักจะซุกทรัพย์สินไว้

ซูเปอร์ยอตช์
เรือดิลบาร์ลำยักษ์ใหญ่ด้านหลังจอดอยู่ท่าเรือฮัมบูร์ก ประเทศเยอรมนี  (Marcus Brandt/dpa via AP)

แต่เบื้องต้นนี้ เว็บไซต์ฟอร์บส์รายงานอัพเดตเมื่อ 8 มี.ค.ว่าบริษัทซาร์เนียในอังกฤษ ผู้ว่าจ้างลูกเรือ 96 คนให้เรือดิลบาร์ ส่งหนังสือแจ้งว่า การทำงานให้เรือลำนี้ยุติลงแล้ว จึงขอเลิกว่าจ้างพนักงานทั้งหมด เพราะบริษัทไม่อาจจะจ่ายค่าจ้างได้อีกต่อไป

Advertisement

ลำที่หนีไม่ทันโดนฝรั่งเศส-อิตาลียึด

เรือซูเปอร์ยอชต์อีกลำ คือ อะมอเร เวโร (Amore Vero) เจอชะตาเดียวกัน ขณะจอดในรีสอร์ตแห่งหนึ่งในเมืองลา ซิโอตาของฝรั่งเศส คาดว่าเรือหรูเป็นของ อิกอร์ เซชิน คนสนิทของปูตินและเป็นเจ้าของบริษัทพลังงาน Rosneft  ซึ่งสหรัฐคว่ำบาตรบริษัทน้ำมันยักษ์ใหญ่ ตั้งแต่รัสเซียผนวกไครเมียเมื่อปี 2557

ซูเปอร์ยอตช์
FILE – The yacht Amore Vero is docked in the Mediterranean resort of La Ciotat, France. (AP Photo/Bishr Eltoni, File)

กระทรวงการคลังฝรั่งเศสออกแถลงการณ์ว่า เจ้าหน้าที่ศุลกากรอายัดเรือ Amore Vero ความยาว 88 เมตร ขณะที่ลูกเรือกำลังเตรียมหนี แม้ว่ายังซ่อมไม่เสร็จก็ตาม

ด้านอิตาลีเดินหน้าอายัดเรือซูเปอร์ยอชต์เลนา (Lena) ความยาว 40 เมตร ติดธงหมู่เกาะบริติชเวอร์จิ้น และเป็นทรัพย์สินของ เกนนาดี ทิมเชนโก มหาเศรษฐีผู้ใกล้ชิดปูติน ร่ำรวย 16,200 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 534,600 ล้านบาท ผู้ก่อตั้ง Volga Group กลุ่มบริษัทลงทุนด้านพลังงาน การขนส่งและโครงสร้างพื้นฐาน

A view of the yacht “Lady M”, owned by Russian oligarch Alexei Mordashov, at it is docked at Imperia’s harbor, Italy, (AP Photo/Antonio Calanni)

ตามมาด้วยอายัดเรือ Lady M ความยาว 65 เมตร มูลค่า 27 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 891 ล้านบาท ที่จอดไว้ที่ท่าเรือเมืองอิมเปเรีย ซึ่งเป็นของ อเลกซี มอร์ดาชอฟ อภิมหาเศรษฐีรัสเซีย ร่ำรวย 30,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 990,000 ล้านบาท

นอกจากนี้ อิตาลียังอายัดเรือยอชต์และวิลล่าอีกหลายหลังในหลายเมือง มูลค่ารวม 156 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 5,148 ล้านบาทอีกด้วย

A view of the yacht “Lady M”, owned by Russian oligarch Alexei Mordashov, at it is docked at Imperia’s harbor, Italy,  (AP Photo/Antonio Calanni)

หลายสิบลำซ่อนตัวอยู่แดนไกล

สำหรับเรือยอชต์ลำอื่นๆ ของเศรษฐีรัสเซีย เอพีใช้บริการออนไลน์ VesselFinder และ MarineTraffic เพื่อค้นหาพิกัดว่าอยู่ที่ไหนบ้างโดยใช้เทคโนโลยีบีคอนบอกพิกัด และพบว่าเรือหลายลำทอดสมออยู่ใกล้หรืออยู่ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและทะเลแคริบเบียน

พบว่า เรือหลายสิบลำกำลังแล่นไปหรือทอดสมออยู่ที่ท่าเรือห่างไกลในประเทศเล็กๆ เช่น มัลดีฟส์ และมอนเตเนโกร ขณะที่เรืออีก 3 ลำ อยู่ในดูไบ

เรือยอชต์ 3 ลำยังหาไม่พบ หลังจากพบว่ามีการส่งสัญญาณครั้งสุดท้ายนอกช่องแคบบอสพอรัสในตุรกี ประตูสู่ทะเลดำและท่าเรือทางใต้ของรัสเซียในเมืองโซชี และโนโวรอสซีสก์

A woman sits next to a yacht in Puerto Banus luxury marina and shopping complex in Marbella on March 2, 2022.   (Photo by JORGE GUERRERO / AFP)

ส่วนซูเปอร์ยอชต์ เกรซฟูล (Graceful) ต่อในเยอรมนี ติดธงรัสเซียซึ่งเชื่อว่าเป็นของปูติน ออกจากอู่เรือในเมืองฮัมบูร์กของเยอรมนี เมื่อวันที่ 7 .. หรือ 2 สัปดาห์ก่อนที่รัสเซียจะบุกยูเครนและก่อนที่ชาติตะวันตกคว่ำบาตรปูตินเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ปัจจุบัน Graceful อยู่ในท่าเรือเมืองคาลีนินกราด ของรัสเซียติดทะเลบอลติก

ส่วนเรือนอร์ด (Nord) ความยาว 141 เมตร มูลค่า 500 ล้านดอลลาร์สหรัฐ หรือประมาณ 16,500 ล้านบาทที่ทอดสมอในเซเชลส์ มหาสมุทรอินเดีย รอดพ้นจากการการถูกคว่ำบาตรจากสหรัฐหรืออียู

เรือยอชต์บ่งชี้ถึงความมั่งคั่ง

อย่างไรก็ตาม มหาเศรษฐีรัสเซียส่วนใหญ่ที่ติดอันดับมหาเศรษฐีที่ฟอร์บส์จัดอันดับประจำปีไม่ได้ถูกสหรัฐ และพันธมิตรคว่ำบาตรและเรือยอชต์เหล่านี้ยังคงแล่นในมหาสมุทรทั่วโลก

The 115 metre superyacht Luna lies in the Blohm & Voss dock in the harbour in Hamburg, Germany, March 3, 2022. REUTERS/Fabian Bimmer

เรือยอชต์กลายเป็นสิ่งบ่งชี้ความมั่งคั่งและเป็นสิ่งที่เศรษฐีรัสเซียต้องมีประดับบารมี ย้อนไปตั้งแต่สหภาพโซเวียตล่มสลาย จนถึงเศรษฐีหน้าใหม่ในยุคปัจจุบันยังนิยมซื้อเรือยอชต์เพื่ออวดฐานะ

วิลเลียม บราวเดอร์ นักการเงินผู้เคยทำงานในกรุงมอสโกหลายปีและนักวิจารณ์กล่าวว่าเรือยอชต์เป็นแบบแผนนำไปสู่การเป็นเศรษฐีที่จะต้องมีเรือยอชต์ในครอบครอง

The yacht Amore Vero docked in the Mediterranean resort of La Ciotat,  (Douane Francaise via AP)

เมื่อความมั่งคั่งเพิ่มพูนขึ้น ก็จะเริ่มสะสมกองเรือหรูมากขึ้นตามไปด้วย คาดว่ามหาเศรษฐีอย่างโรมัน อับราโมวิช หรือเสี่ยหมี ผู้ประกาศขายสโมสรฟุตบอลเชลซี อาจมีเรือยอชต์ลำใหญ่ที่สุดในโลกอย่างน้อย 7 ลำ บางลำขายต่อให้เศรษฐีคนอื่นไปแล้ว

ปี 2553 อับราโมวิช เปิดตัว เอคลิปส์ (Eclipse) ติดธงเบอร์มิวดา ความยาว 162 เมตร ซึ่งเป็นเรือยอตช์ยาวที่สุดในโลก ขณะนั้น มีสิ่งอำนวยความสะดวกครบครัน เช่น เตาปิ้งย่าง สระว่ายน้ำที่แปลงเป็นฟลอร์เต้นรำได้ และมีลานจอดเฮลิคอปเตอร์ อีกทั้งมีรายงานว่ามีเรือดำน้ำขนาดเล็กด้วย

Facebook Eclipse-Yacht

แข่งกันอวดรวย หรูสุด-ไฮเทคสุด

เดนนิส คอซิเออร์ นักวิจัยซูเปอร์ยอตช์กล่าวว่า เรือหรูเหล่านี้มีการรักษาความปลอดภัยราวกับภาพยนตร์สายลับ 007 เพราะมีทั้งช่องทางหลบหนีทางน้ำ หน้าต่างกันกระสุนและห้องเก็บอาวุธ

Eclipse มีพร้อมทุกอย่าง รวมทั้งเครื่องยิงขีปนาวุธและระบบป้องกันตนเองบนเรือ รวมทั้งมีเรือดำน้ำสำหรับอพยพหลบหนี

มหาเศรษฐีแข่งกันอวดรวยด้วยการครอบครองเรือยอชต์ที่เหนือกว่า ทำให้ Eclipse โดดเด่นอยู่ได้ไม่นานก็ถูกเรือยอตช์ Azzam บดบังรัศมี โดยผู้ครองนครอาบูดาบีอ้างว่าเป็นเจ้าของเรือยอชต์ที่ยาวที่สุดในโลกเมื่อปี 2556

ปีต่อมา อุสมานอฟเปิดตัว Dilbar ซึ่งใหญ่กว่าเรือยอชต์ Dilbar ลำแรก และเรือลำใหม่ยังคงเป็นเรือยอชต์ลำใหญ่ที่สุดในโลก

ส่วนอับราโมวิช ผู้ครอบครองทรัพย์สิน 12,400 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 409,200 ล้านบาท เผยโฉมเรือยอชต์โซลาริส (Solaris) เมื่อปีที่แล้ว มูลค่า 600 ล้านดอลลาร์ หรือราว 19,800 ล้านบาท ติดธงเบอร์มิวดา 

ซูเปอร์ยอตช์
Roman Abramovich’s super yacht Solaris is seen at Barcelona Port in Barcelona city, Spain, March 3, 2022. REUTERS/ Albert Gea

จากการแกะรอยพบว่า Solaris อยู่ในเมืองบาร์เซโลนาของสเปนเมื่อวันเสาร์ที่ 5 มี.. ส่วน Eclipse ล่องจากเกาะเซนต์มาร์ติน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 3 มี.. มุ่งหน้าไปยังทะเลแคริบเบียนโดยไม่เปิดเผยจุดหมายปลายทาง

ยังมีซูเปอร์ยอชต์อีกอย่างน้อย 20 ลำกำลังอยู่ในระหว่างการต่อเรือที่อู่ทางตอนเหนือของยุโรป รวมทั้งซูเปอร์ยอชต์มูลค่า 500 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 16,500 ล้านบาท ของ เจฟฟ์ เบโซส ซึ่งคอซิเออร์กล่าวว่า เป็นเรื่องอีโก้ พวกเศรษฐีต้องการสิ่งที่ดีที่สุด ยาวที่สุด มูลค่าสูงสุด ใหม่ที่สุด หรูหราที่สุด

ซูเปอร์ยอชต์ของ เจฟฟ์ เบโซส ต่ออยู่ที่ท่าเรือรอตเตอร์ดัม เนเธอร์แลนด์  (AP Photo/Guy Fleury)

คอซิเออร์กล่าวเสริมว่า การที่สหรัฐและอียูยกระดับมาตรการคว่ำบาตรต่อกลุ่มเศรษฐีที่มีสายสัมพันธ์กับปูตินและธนาคารรัสเซียทำให้อุตสาหกรรมต่อเรือหนาวๆ ร้อนๆ

ช่างต่อเรือและเจ้าหน้าที่ต่างกังวลเรื่องค่าแรง แต่ละปีจะมีค่าใช้จ่ายสำหรับค่าแรง ค่าเชื้อเพลิงและค่าซ่อมบำรุงรักษา ซูเปอร์ยอชต์ ประมาณ 50 ล้านดอลลาร์ หรือประมาณ 1,650 ล้านบาท

ขณะที่ค่าเงินรูเบิลและการซื้อขายหุ้นในตลาดหุ้นมอสโกลดทอนความมั่งคั่ง ทำให้หลายคนหลุดโผมหาเศรษฐีที่ฟอร์บส์จัดอันดับเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว

Stella Maris yacht belonging to Rashid Sardarov is docked in Nice, France, Tuesday, March 1, 2022.  (AP Photo/Colleen Barry)

ด้านคอซิเออร์คาดว่าเศรษฐีหลายคนอาจจะขายเรือยอชต์อย่างเงียบๆ โดยลดราคาห้ำหั่นและมีตัวอย่างให้เห็นแล้ว เช่น เรือสเตลลา มาริส Stella Maris ความยาว 72 เมตร ที่จอดในเมืองนิซ ของฝรั่งเศส ซึ่งเชื่อว่าราชิด ซาร์ดารอฟ เศรษฐีรัสเซียเป็นเจ้าขอ

มีบริษัทนายหน้าซื้อเรือซึ่งเป็นตัวแทนของพลเรือนชาวอเมริกันติดต่อซื้อเรือเมื่อเดือนที่แล้ว แต่ไม่เปิดเผยชื่อเจ้าของรายใหม่