เหตุแผ่นดินไหวที่เกิดขึ้นกับประเทศตุรกีและซีเรีย เมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2566 ขนาดความรุนแรง 7.5 ริกเตอร์ ไม่เพียงส่งผลให้มีจำนวนผู้บาดเจ็บและเสียชีวิตกว่า 10,000 ราย แต่ยังส่งผลสั่นสะเทือนต่อเศรษฐกิจ ซึ่งต้องอาศัยระยะเวลาฟื้นฟูความเสียหาย ทำให้รัฐบาลอาจจะต้องปรับแผนการทำงานด้านเศรษฐกิจหลายด้านและอาจส่งผลต่อเนื่องถึงไทยด้วย
ที่ผ่านมาไทยให้ความสำคัญกับตุรกี โดยได้มีการเปิดการเจรจาจัดทำความตกลงการค้าเสรีไทย-ตุรกี (Turkey-Thailand Free Trade Agreement) หรือ FTA ไทย-ตุรกี เพราะตลาดตุรกีมีขนาดใหญ่ มีประชากรกว่า 80 ล้านคน และส่วนใหญ่เป็นกลุ่มผู้บริโภคที่มีกำลังซื้อสูง อีกทั้งตุรกียังเป็น gateway ไปสู่หลายประเทศ ทั้งสหภาพยุโรป ตะวันออกกลาง แอฟริกาตอนเหนือ และเอเชียกลาง
FTA ไทย-ตุรกีจบปี 2567
นางอรมน ทรัพย์ทวีธรรม อธิบดีกรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ กล่าวกับ “ประชาชาติธุรกิจ” ว่า การเจรจาความตกลงเอฟทีเอไทย-ตุรกี ดำเนินการเจรจาไปแล้ว 7 รอบ กำลังเตรียมจะประชุมรอบที่ 8 ในปีนี้ มีเป้าหมายจะเจรจาให้จบในปี 2567 ซึ่งที่ผ่านมาติดปัญหาเรื่องการแพร่ระบาดของโควิด-19 ทำให้การเจรจาล่าช้าไปช่วงหนึ่ง
“หลังจากเกิดเหตุแผ่นดินไหว กระทรวงพาณิชย์ได้เตรียมมาตรการให้ความช่วยเหลือบรรเทาความเสียหายก่อน โดยมีการหารือกับภาคเอกชนในการนำส่งสิ่งของจำเป็นไปช่วยเหลือ
ส่วนลำดับต่อไปการดำเนินการสานต่อการเจรจาก็ต้องติดตามต่อไปว่าจะสามารถดำเนินการได้เมื่อไร โดยยังมองว่าการสร้างความตกลงเอฟทีเอจะช่วยให้เศรษฐกิจทั้ง 2 ฝ่ายได้ประโยชน์มากขึ้น ซึ่งการเจรจาน่าจะไม่ได้รับผลกระทบเพราะเมืองหลวงไม่ได้โดนแผ่นดินไหว”
แก้ปมอุปสรรคค้าง
ที่ผ่านมาได้มีการประชุมครั้งล่าสุดเมื่อปี 2565 ทางคณะทำงานด้านกฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า หารือประเด็นคงค้างเรื่องกฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญที่จะชี้ให้เห็นถึงการได้รับสิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับสินค้าที่ซื้อขายระหว่างกัน
โดยในครั้งนั้นทั้ง 2 ฝ่ายเห็นชอบให้มีการจัดตั้งคณะอนุกรรมการด้านกฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า เพื่อดูแลการดำเนินการด้านนี้ โดยเฉพาะหลังความตกลงมีผลใช้บังคับ นอกจากนี้ยังได้ตกลงเรื่องการรักษาความลับของข้อมูลการตรวจสอบถิ่นกำเนิดสินค้าอีกด้วย โดยคณะทำงานด้านกฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า
ซึ่งเดิมไทยมีแผนจะเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมรอบต่อไป ในเดือน มิ.ย. 2565 ที่ผ่านมา เพื่อเร่งรัดการเจรจาในประเด็นคงค้าง อาทิ การค้าสินค้า สุขอนามัยและสุขอนามัยพืช อุปสรรคทางเทคนิคต่อการค้า และประเด็นกฎว่าด้วยถิ่นกำเนิดสินค้า
ส่องการค้าตุรกี 5 ปีย้อนหลัง
หากดูข้อมูลย้อนหลังในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา (ระหว่างปี 2560-2564) ไทยและตุรกีมีมูลค่าการค้าระหว่างกันเฉลี่ยต่อปี 1,465.71 ล้านเหรียญสหรัฐ คิดเป็น 0.30% ของมูลค่าการค้ารวมของไทยกับโลก โดยในปี’64 ไทยส่งออกไปยังตุรกี มีมูลค่า 1,310.42 ล้านเหรียญสหรัฐ เพิ่มขึ้น 38.97% จากปีก่อนหน้า
ล่าสุดการค้าระหว่างไทย-ตุรกี ในปี 2565 ที่ผ่านมา พบว่า ทั้ง 2 ประเทศมียอดการค้าระหว่างกัน 62,638 ล้านบาท โดยแบ่งเป็นประเทศไทยส่งออกสินค้าไปยังตุรกี มูลค่า 42,580.9 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 15.52% จากปี 2564 ส่วนมูลค่าการนำเข้าสินค้าจากตุรกี เท่ากับ 13,449.9 ล้านบาท เพิ่มขึ้น 43.91% โดยไทยเป็นฝ่ายได้ดุลการค้าจากตุรกี 29,131 ล้านบาท
สำหรับประเภทสินค้าส่งออกสำคัญ อาทิ รถยนต์ อุปกรณ์และส่วนประกอบ ยางพารา เครื่องปรับอากาศและส่วนประกอบ ผลิตภัณฑ์ยาง เม็ดพลาสติก ส่วนสินค้านำเข้าจากตุรกี ได้แก่ เคมีภัณฑ์ เครื่องจักรกลและส่วนประกอบ เสื้อผ้าสำเร็จรูป เครื่องประดับอัญมณี พืชและผลิตภัณฑ์จากพืช เป็นต้น
ลุย JETC ไทย-ตุรกี
นอกจากความตกลง FTA ไทย-ตุรกีแล้ว อีกด้านหนึ่งที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) เมื่อวันที่ 18 มกราคม 2566 ยังได้มีมติเห็นชอบให้จัดทำ “แผนปฏิบัติการร่วมไทย-ตุรกี ฉบับที่ 2” ส่งเสริมความร่วมมือในหลากหลายมิติ ปี 2023-2028 (2566-2571)
ซึ่งได้นำไปลงนามในช่วงที่มีการประชุมคณะกรรมการร่วมว่าด้วยความร่วมมือทางเศรษฐกิจและวิชาการ (Joint Committee on Economic and Technical Cooperation : JETC) ครั้งที่ 4 ระหว่างวันที่ 25-26 มกราคม 2566 ณ กรุงอังการา
โดยแผนฉบับนี้ ได้สานต่อการทำงานจากแผนปฏิบัติการฉบับแรก ที่ครอบคลุมทั้งด้านความร่วมมือทางเศรษฐกิจ การท่องเที่ยว การศึกษา การทหาร และขยายความร่วมมือให้ครอบคลุมมากยิ่งขึ้น เช่น ด้านวิทยาศาสตร์ คมนาคม และเกษตร
ซึ่งหลังจากนี้ยังต้องติดตามว่าการฟื้นตัวด้านเศรษฐกิจตุรกีหลังแผ่นดินไหวจะต้องดำเนินการเข้มข้นขึ้นหรือไม่ และเป็นไปได้หรือไม่ว่าอาจจะต้องเร่งรัดการเจรจาการค้าให้เร็วขึ้น เพื่อสร้างเครื่องมือใหม่ในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจในอนาคต
- แผ่นดินไหวยังไม่กระทบส่งออกไทยไปตุรกี ปี’65 ได้ดุล 29,131 ล้าน
- การค้าไทย-ตุรกี 6.2 หมื่นล้าน “รถยนต์-ยาง-แอร์” ส่งออกท็อป
- กต.เผยมีคนไทยเสียชีวิต จากเหตุแผ่นดินไหวในตุรกี
- อัพเดตแผ่นดินไหวตุรกี ตายทะลุ 4,400 ราย WHO คาดเพิ่ม 8 เท่าใน 1 สัปดาห์
- ตุรกีแผ่นดินไหว 7.5 ซ้ำอีกรอบ ล่าสุดยอดเสียชีวิตในตุรกี-ซีเรียกว่า 1,400 ราย