เว็บไซต์นี้ใช้คุ้กกี้เพื่อสร้างประสบการณ์ที่ดีมีประสิทธิภาพยิ่งขี้น อ่านเพิ่มเติมคลิก (Privacy Policy) และ (Cookies Policy)
Skip to content
แบงก์ชาติแจ้ง 16 ธ.ค. ประกาศหยุดธนาคารเป็นกรณีพิเศษ ตามมติ ครม.
Finance แบงก์ชาติแจ้ง 16 ธ.ค. ประกาศหยุดธนาคารเป็นกรณีพิเศษ ตามมติ ครม.
‘วีรันดา’ เชื่อมั่นประเทศไทย ปักหมุดลงทุนเมืองท่องเที่ยวหลัก
Business ‘วีรันดา’ เชื่อมั่นประเทศไทย ปักหมุดลงทุนเมืองท่องเที่ยวหลัก
ค่าเงินบาทวันนี้ (17 พ.ย. 69) เปิดตลาด 33.90 บาท บทวิเคราะห์ล่าสุด
Finance ค่าเงินบาทวันนี้ (17 พ.ย. 69) เปิดตลาด 33.90 บาท บทวิเคราะห์ล่าสุด
คลังชง ครม. เสนองบรับ-จ่ายปี 69 เร่งถกร่าง กม.กองทุนบำเน็จบำนาญ ขรก.
Politics คลังชง ครม. เสนองบรับ-จ่ายปี 69 เร่งถกร่าง กม.กองทุนบำเน็จบำนาญ ขรก.
ราคาบิตคอยน์วันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 0.71% อยู่ที่ 64,724 เหรียญสหรัฐ
Finance ราคาบิตคอยน์วันนี้ (17 พ.ย. 69) ปรับลง 0.71% อยู่ที่ 64,724 เหรียญสหรัฐ
ราคาน้ำมันวันนี้ (17 พ.ย. 69) เช็กราคาดีเซล-แก๊สโซฮอล์ล่าสุด
News ราคาน้ำมันวันนี้ (17 พ.ย. 69) เช็กราคาดีเซล-แก๊สโซฮอล์ล่าสุด
เป้าหมาย ‘ประมง 101’ ตั้งโจทย์ใหม่ ‘การตลาดนำ-เน้นยั่งยืน’
Economic เป้าหมาย ‘ประมง 101’ ตั้งโจทย์ใหม่ ‘การตลาดนำ-เน้นยั่งยืน’
“การบินไทย” เปิด 3 รายชื่อสุดท้ายชิงเก้าอี้ซีอีโอ คาดชงบอร์ดพิจารณาภายในสิ้นปีนี้ เริ่มปฏิบัติหน้าที่ 1 ม.ค.70
Business “การบินไทย” เปิด 3 รายชื่อสุดท้ายชิงเก้าอี้ซีอีโอ คาดชงบอร์ดพิจารณาภายในสิ้นปีนี้ เริ่มปฏิบัติหน้าที่ 1 ม.ค.70
ปรากฏการณ์ ‘BIG ASS ก่อนตาย’ คอนเสิร์ตใหญ่ 5 รอบ คาดเงินสะพัด 200 ล้าน
Business ปรากฏการณ์ ‘BIG ASS ก่อนตาย’ คอนเสิร์ตใหญ่ 5 รอบ คาดเงินสะพัด 200 ล้าน
อนุทิน ชี้เอกชนลงทุนพุ่งรอบ 14 ปี ลุยแผนระยะสั้น ดึงลงทุน-รับการแข่งขันโลก
Politics อนุทิน ชี้เอกชนลงทุนพุ่งรอบ 14 ปี ลุยแผนระยะสั้น ดึงลงทุน-รับการแข่งขันโลก
ดูทั้งหมด

เมื่อ Fast Fashion ไม่เร็วพออีกต่อไป

11 ก.ค. 2564 | 13:40น.
คอลัมน์ มองข้ามชอต
พิมใจ ฮุนตระกูล
ผู้อำนวยการฝ่าย Digital and New Business Model EIC ธ.ไทยพาณิชย์

โมเดลธุรกิจของ fast fashion พึ่งพาการบริหารจัดการห่วงโซ่อุปทานที่สามารถตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงของเทรนด์แฟชั่นได้อย่างรวดเร็ว กระบวนการผลิตที่สามารถผลิตสินค้าได้ในราคาต่ำ และการนำเสนอสินค้าใหม่ ๆ ให้ผู้บริโภคตลอดเวลา

โดยแบรนด์ fast fashion เช่น H&M Zara และ Topshop ใช้เวลาราว 5 สัปดาห์-6 เดือนในการออกแบบผลิตและส่งสินค้าไปวางจำหน่ายหน้าร้าน โดยจะมีสินค้าใหม่ในร้านทุกสัปดาห์ ซึ่งการมีสินค้าใหม่วางจำหน่ายอย่างสม่ำเสมอเป็นแรงดึงดูดให้ลูกค้าเยี่ยมชมสินค้าในร้านบ่อยขึ้น และตัดสินใจซื้อสินค้าเพื่อจะได้ไม่ตกเทรนด์

นอกจากนี้ แบรนด์ fast fashion ยังนำเสนอสินค้าที่หลากหลายแต่มีจำนวนน้อยชิ้น เพื่อลดความเสี่ยงด้านการจัดการสินค้าคงคลัง และเลี่ยงการที่ต้องลดราคาสินค้าที่ค้างสต๊อก

ความสำเร็จของธุรกิจ fast fashion ส่งผลให้ Amancio Ortega ผู้ก่อตั้ง Inditex ที่เป็นเจ้าของแบรนด์ Zara เป็นบุคคลที่รวยอันดับ 11 ของโลกตามการจัดอันดับของ Forbes

ปัจจุบันแบรนด์ fast fashion เหล่านี้กำลังเผชิญกับคู่แข่งที่เร็วกว่า, เข้าใจลูกค้ามากกว่า และตอบรับกับเทรนด์ใหม่ ๆ ได้ดีกว่า นั่นคือ ultra-fast fashion ซึ่งมีโมเดลธุรกิจคล้ายรุ่นพี่ fast fashion แต่เร็วกว่า

โดยแบรนด์ ultra-fast fashion เช่น Boohoo.com ASOS Missguided และ Fashion Nova สามารถผลิตและนำเสนอสินค้าใหม่ได้ภายใน 2-4 สัปดาห์ นอกจากนี้ แบรนด์ ultra-fast fashion ส่วนใหญ่มีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการบริหารจัดการที่สูงกว่า

เนื่องจากแบรนด์เหล่านี้ก่อตั้งในช่วงปี 2010 และหลาย ๆ แบรนด์มุ่งเน้นการทำธุรกิจ e-Commerce จึงสามารถเข้าถึงกลุ่มลูกค้ารุ่นใหม่ได้ดีและเร็วกว่าแบรนด์ fast fashion ที่ยังพึ่งพาการขายจากหน้าร้านของแต่ละสาขาเป็นส่วนใหญ่

การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและโมเดลธุรกิจใหม่ ๆ ในการบริหารห่วงโซ่อุปทานของแบรนด์ ultra-fast fashion เป็นปัจจัยสำคัญในการร่นระยะเวลาดีไซน์และผลิตสินค้าได้อย่างมาก

หนึ่งในกรณีศึกษาที่น่าสนใจ คือ Shein ซึ่งเป็นบริษัทที่มีฐานการผลิตอยู่ในกว่างโจว และถือเป็นแบรนด์ที่สามารถนำสินค้าออกสู่ตลาดได้เร็วที่สุดในบรรดาแบรนด์ ultra-fast fashion โดยใช้เวลาเฉลี่ยเพียง 5-7 วัน และสินค้าบางรายการใช้เวลาเพียง 3 วันเท่านั้น

เหตุใด Shein จึงร่นระยะเวลาการผลิตได้เร็วกว่ารายอื่น ? เนื่องจาก Shein นำเทคโนโลยีดิจิทัลไปใช้ในอุตสาหกรรมสิ่งทอที่มี digital adoption ต่ำ โดยซัพพลายเออร์ทุกรายต้องใช้ระบบ supply chain manage-ment (SCM) ของ Shein เท่านั้น

ซัพพลายเออร์ไม่สามารถใช้ระบบอื่นภายในโรงงานร่วมกับระบบของ Shein ได้ ทำให้ข้อมูลทั้งหมดในโรงงานทุกแห่งในห่วงโซ่อุปทานเชื่อมต่อสู่ระบบเดียวกัน

ข้อกำหนดนี้ทำให้ Shein สามารถติดตามสินค้าและวัตถุดิบได้ทั้งหมดในห่วงโซ่อุปทาน และสามารถปรับเปลี่ยนแผนการผลิตได้อย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ซัพพลายเออร์ยังสามารถเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตของตนเองจากการนำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาใช้อีกด้วย

ในด้านช่องทางการขาย แบรนด์ ultra-fast fashion ส่วนใหญ่ใช้โมเดล direct to consumer (DTC) และมุ่งเน้นขายสินค้าออนไลน์ให้กลุ่มลูกค้า millennials และ Gen Z การใช้โมเดลธุรกิจ DTC ทำให้แบรนด์ ultra-fast fashion มีข้อได้เปรียบที่สินค้าที่ถูกผลิตแล้วสามารถนำเสนอให้แก่ลูกค้าได้ทันที เนื่องจากไม่จำเป็นต้องส่งสินค้าไปวางหน้าร้าน

และแบรนด์สามารถนำเสนอสินค้าใหม่ได้ตลอดเวลา Shein สามารถนำเสนอสินค้าใหม่กว่า 10,000 รายการได้ในแต่ละสัปดาห์ เทียบกับแบรนด์ fast fashion ที่นำเสนอสินค้าใหม่ได้ในหลัก 100 รายการต่อสัปดาห์

นอกจากนี้ เมื่อโควิดระบาดแบรนด์ ultra-fast fashion ที่ไม่มีหน้าร้านถูกผลกระทบน้อยกว่าการที่แบรนด์เหล่านี้ใช้ e-Commerce เป็นช่องทางหลักในการขาย ทำให้แบรนด์สามารถตอบสนองความต้องการของผู้บริโภคและปรับการผลิตได้อย่างรวดเร็ว

เมื่อสินค้า “go live” หรือถูกนำเสนอบนเว็บไซต์และแอปแล้ว บริษัทสามารถส่งข้อมูลความสนใจและการซื้อสินค้าแต่ละรายการกลับไปปรับการผลิตได้ทันที

feedback loop ที่ real time เช่นนี้ ทำให้บริษัทสามารถเพิ่มการผลิตสินค้าที่กำลังเป็นที่นิยมได้ และลดความเสี่ยงจากการผลิตสินค้าที่ไม่เป็นที่นิยม ที่จะทำให้เกิดสินค้าค้างสต๊อกได้

โดยบริษัทอย่าง Shein ที่สามารถเชื่อมต่อข้อมูลที่ได้จากพฤติกรรมผู้บริโภคจากช่องทาง e-Commerce ต่าง ๆ เข้ากับระบบ SCM จะสามารถปรับการผลิตของ stock keeping unit (SKU) ที่มีเป็นหมื่น ๆ รายการได้อัตโนมัติจากข้อมูล real time

จากช่องทางการขายออนไลน์ บวกกับการใช้ดิจิทัลเทคโนโลยีในห่วงโซ่อุปทาน ทำให้แบรนด์ ultra-fast fashion สามารถดึงดูดลูกค้าให้กลับมาช็อปปิ้งเป็นประจำผ่านการนำเสนอสินค้าได้อย่างไม่จำกัดสไตล์ และนำเสนอสินค้าใหม่ ๆ อยู่ตลอดเวลา

อย่างไรก็ตาม การตอบสนองต่อความต้องการสินค้าใหม่ ๆ ตลอดเวลาของผู้บริโภคนั้น แลกมาด้วยต้นทุนทางด้านสิ่งแวดล้อมและสิทธิของแรงงานในห่วงโซ่อุปทาน

จากการศึกษาของ McKinsey พบว่าจำนวนเครื่องนุ่งห่มที่ถูกผลิตทุกปีเพิ่มขึ้นถึง 2 เท่าระหว่างปี 2000-2015 ในขณะที่ราคาสินค้าลดลงทั่วโลก ในปี 2018 จำนวนเครื่องนุ่งห่มที่ถูกผลิตมีมากกว่า 150,000 ล้านชิ้นต่อปี โดย 3 ใน 5 ของเสื้อผ้าที่ผลิตในแต่ละปีถูกนำไปทิ้งในหลุมฝังกลบหรือเผาทิ้ง

นอกจากนี้ ธนาคารโลกได้ประมาณการว่าการผลิตเสื้อผ้าก่อให้เกิดน้ำเสียราว 20% ของน้ำเสียจากอุตสาหกรรมทั้งหมด และเป็นต้นเหตุของการปล่อยก๊าซเรือนกระจก 10% ของการปล่อยก๊าซเรือนกระจกทั้งหมด

นอกจากนี้ การนำเสนอสินค้าที่มีราคาถูกทำให้ผู้ผลิตเสื้อผ้าใช้วัสดุที่ถูกลง ซึ่งผ้าใยสังเคราะห์จะมีต้นทุนการผลิตที่ถูกกว่าเส้นใยธรรมชาติ เช่น ฝ้าย หรือลินิน

อย่างไรก็ตาม ผ้าใยสังเคราะห์เหล่านี้ใช้ทรัพยากรในการผลิตมากกว่าเส้นใยธรรมชาติและไมโครพลาสติกที่เกิดจากการซักล้างผ้าใยสังเคราะห์ ยังเป็นแหล่งที่มาหลักของไมโครพลาสติกในทะเลอีกด้วย

การจ้างงานและสิทธิแรงงานก็ยังคงเป็นปัญหาของอุตสาหกรรมเครื่องนุ่งห่มเกือบทุกแบรนด์ ทั้ง fast fashion และ ultra-fast fashion มีปัญหาด้านสิทธิแรงงาน, สภาพการทำงาน และการจ่ายค่าแรงที่ต่ำกว่ากฎหมายกำหนด

ไม่ว่าจะเป็นประเทศพัฒนาแล้ว (Boohoo ในสหราชอาณาจักร และ Fashion Nova ในสหรัฐ) และในประเทศกำลังพัฒนาที่มีปัญหาแม้กระทั่งการค้ามนุษย์, การใช้แรงงานเด็ก และแรงงานบังคับ (forced labor)

แม้ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมและปัญหาแรงงานของอุตสาหกรรมจะเป็นที่รับรู้กันในวงกว้าง แต่ fast fashion และ ultra-fast fashion ยังคงเติบโตต่อเนื่อง

เมื่อผู้บริโภคยังต้องการสินค้าใหม่ ๆ และตามเทรนด์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว จึงยังเป็นแรงผลักดันให้อุตสาหกรรมยิ่งปรับตัวเพื่อสร้างโอกาสทางธุรกิจ จากการตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค

อย่างไรก็ตาม การเพิกเฉยต่อผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม และปัญหาแรงงาน มีแนวโน้มที่จะเป็นความเสี่ยงในระยะยาวสำหรับแบรนด์เหล่านี้ เนื่องจากผู้บริโภคส่วนหนึ่งต่างเริ่มสนใจและเรียกร้องให้แบรนด์มีความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อมมากขึ้น

ซึ่งแม้การลงทุนในกระบวนการผลิตที่ยั่งยืนมากขึ้นจะส่งผลให้ต้นทุนเพิ่มขึ้น แต่การพยายามปรับปรุงกระบวนการผลิตก็จะส่งผลให้เกิดนวัตกรรมหรือโมเดลธุรกิจใหม่ ๆ ที่สามารถส่งเสริมภาพลักษณ์ของแบรนด์ในทางบวก รวมถึงช่วยลดความเสี่ยงในการหยุดชะงักของห่วงโซ่อุปทานได้

แท็กที่เกี่ยวข้อง

ฟาสต์แฟชั่น