1 สิงหาคม 2560 นับถอยหลัง ‘เปิดเสรีก๊าซ LPG’

กระทรวงพลังงานใช้เวลาไป 1 ปี
กับอีก 7 เดือนเพื่อดำเนินการแก้ปมราคาก๊าซปิโตรเลียมเหลว (LPG) ที่ถูกกำหนดราคาด้วย สูตรคำนวณจากภาครัฐ รวมถึงการชดเชยส่วนต่างราคาก๊าซหุงต้มจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง โดยมีการดำเนินการเปิดเสรีก๊าซ LPG 4 ขั้นตอน ได้แก่ การยกเลิกมาตรการที่จะเป็นอุปสรรคของผู้ค้าก๊าซรายอื่น ๆ เปิดส่วนแบ่งนำเข้าก๊าซ LPG แบบมีเงื่อนไข และเปิดประมูลนำเข้าก๊าซ และสุดท้ายคือการเปิดเสรีธุรกิจก๊าซ LPG

โดยการดำเนินการดังกล่าวเพื่อให้ราคาก๊าซ LPG สะท้อนต้นทุนแท้จริง เลิกการผูกขาดจาก บริษัท ปตท จำกัด (มหาชน) ในฐานะผู้ค้ารายใหญ่และเพิ่มผู้เล่นในตลาดตามที่ได้รับอนุมัติจากคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ไปเมื่อเดือนมกราคม 2559 มีผลให้วันที่ 1 สิงหาคมนี้ ประเทศไทยสามารถเปิดเสรีธุรกิจก๊าซ LPG ทั้งระบบได้อย่างเป็นทางการ โดยราคาก๊าซ LPG ในประเทศจะปรับขึ้น-ลงตามราคาตลาดโลกเหมือนกับราคาน้ำมัน

ปลดล็อกสูตรราคาก๊าซ


หลังวันที่ 1 สิงหาคมนี้ สูตรราคาก๊าซ LPG ที่เกี่ยวข้องทั้งหมดจะถูกยกเลิกไป ได้แก่ 1) การยกเลิกการกำหนดราคา ณ โรงกลั่นที่อ้างอิงราคานำเข้า (Import Parity) ซึ่งเป็นราคาซื้อตั้งต้นก๊าซ LPG 2) ยกเลิกการกำหนดอัตราเงินส่งเข้าหรือชดเชยจากกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง จากทุกส่วนของการผลิต และ 3) ยกเลิกการประกาศราคาขายส่ง ณ คลังก๊าซ เพื่อให้ตลาดก๊าซ LPG เกิดการแข่งขันอย่างสมบูรณ์ โดยในการประชุมคณะกรรมการบริหารนโยบายพลังงาน (กบง.) ครั้งล่าสุดได้มอบหมายให้ สนพ.ยังคงเป็นผู้ติดตามและประกาศเฉพาะ “ราคาก๊าซอ้างอิง” เพื่อใช้เป็นข้อมูลกำกับดูแลราคาขายปลีกก๊าซ LPG ในประเทศ และ สนพ.ต้องติดตามสถานการณ์ราคานำเข้าก๊าซ LPG และต้นทุนโรงแยกก๊าซทุกเดือน หากราคาก๊าซในตลาดโลกมีการเปลี่ยนแปลงอย่างมีนัยสำคัญ

นอกจากนี้เพื่อให้ผู้ค้าก๊าซ LPG รายอื่น ๆ เข้ามาในระบบมากขึ้น สนพ.ได้เตรียมเสนอ กพช.เพื่อกำหนดให้ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) ดำเนินธุรกิจ LPG Integrated Facility Enhancement หรือโครงการ LIFE ในเชิงพาณิชย์ โดยการให้ผู้ค้าก๊าซรายอื่น ๆ สามารถเข้ามาใช้บริการคลังก๊าซในพื้นที่คลังเขาบ่อยา 
จังหวัดชลบุรี ได้จนกว่าจะมีผู้ค้าก๊าซ LPG รายอื่นสร้างหรือขยายคลังเพิ่ม

ราคาตลาดโลกเอื้อเปิดเสรี

การตัดสินใจเปิดเสรีธุรกิจก๊าซ LPG ครั้งนี้ ส่วนหนึ่งมาจากราคาก๊าซ LPG ในตลาดโลกที่ “ยืนราคาต่ำกว่า” ที่ สนพ.ได้ตั้งสมมติฐานเอาไว้ กล่าวคือ ราคาอยู่ที่ 355 เหรียญสหรัฐ/ตัน ในขณะที่ราคาสมมติฐานอยู่ที่ประมาณ 380 เหรียญสหรัฐ/ตัน

นายทวารัฐ สูตะบุตร ผู้อำนวยการ สนพ. กล่าวว่า สถานการณ์ราคาก๊าซ LPG ตลาดโลกเดือนกรกฎาคม 2560 ราคา CP อยู่ที่ 355 เหรียญสหรัฐ/ตัน หรือปรับลดลง 32.5 เหรียญสหรัฐ/ตันจากเดือนก่อน จากเหตุผลราคาน้ำมันเชื้อเพลิงที่ลดลง การส่งออกก๊าซ LPG จากประเทศอิหร่านเพิ่มขึ้น และคาดว่า
ราคา LPG ในตลาดโลกยังลดลงต่อเนื่อง ฉะนั้นจึงเห็นว่าเป็นช่วงเวลาเหมาะสม
ที่จะเปิดเสรีธุรกิจก๊าซ LPG จากราคาก๊าซในตลาดโลกที่ยืนระดับต่ำนั้น 
ทำให้ผู้บริโภคไม่ได้รับผลกระทบด้านราคาจากการเปิดเสรีสมบูรณ์แบบครั้งนี้

อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบันไม่ได้มีเพียงบริษัท ปตท.เป็นผู้นำเข้าก๊าซ LPG เพียงรายเดียว แต่ยังมีบริษัทสยามแก็ส แอนด์ ปิโตรเคมีคัลส์ จำกัด (มหาชน) ที่เริ่มนำเข้าก๊าซ LPG มาตั้งแต่ต้นปี 2560 นอกจากนี้ยังมีผู้ค้ารายใหม่คือ บริษัทมิตซูบิชิ (ประเทศไทย) ที่เข้ามาจดทะเบียนเป็นผู้ค้ามาตรา 7 เพื่อเตรียมนำเข้าก๊าซ LPG ด้วย ขณะนี้
ยังอยู่ในระหว่างหารือกับบริษัทเอสซี 
กรุ๊ป ในการร่วมลงทุนเพื่อก่อสร้างคลังก๊าซ LPG
โดยนายวิทูรย์ กุลเจริญวิรัตน์ อธิบดีกรมธุรกิจพลังงาน ระบุว่า ภายหลังจากที่บริษัท มิตซูบิชิ (ประเทศไทย) เข้ามาจดทะเบียนเป็นผู้ค้ามาตรา 7 จนถึงขณะนี้ ยังไม่แจ้งแผนการนำเข้าก๊าซ คาดว่ากำลังเจรจากับ ปตท.เพื่อขอใช้บริการคลังก๊าซ และในอนาคตเชื่อว่าจะมีผู้ค้าก๊าซเข้ามาในตลาดมากขึ้น ซึ่งผู้ได้รับประโยชน์จากการเปิดเสรีธุรกิจก๊าซครั้งนี้ก็คือผู้บริโภค

รัฐคุมส่งออก LPG

ด้านนายมงคลนิมิตร เอื้อเชิดกุล กรรมการและผู้จัดการฝ่ายกิจกรรมองค์กรและรัฐกิจสัมพันธ์ บริษัทเอสโซ่ 
(ประเทศไทย) จำกัด (มหาชน) ระบุว่า 
ราคาก๊าซ LPG จะ “อ้างอิง” จากราคาของซาอุดีอาระเบียเป็นหลัก แต่จะมีการบวกราคาพรีเมี่ยมอีก 2-3 เหรียญสหรัฐ/ตัน

อย่างไรก็ตาม ในส่วนของการส่งออกก๊าซ LPG ไปต่างประเทศนั้น ยังคงต้องแจ้งกรมธุรกิจพลังงานอยู่ จากเหตุผลที่ว่า เพื่อกำกับดูแลความมั่นคงทางพลังงานภายในประเทศ เพราะอาจจะมีบางช่วงที่ปริมาณการผลิตก๊าซ LPG ในประเทศ “ตึงตัว” แต่การเปิดเสรีธุรกิจก๊าซ LPG ทำให้มีการนำเข้าก๊าซ LPG อย่างต่อเนื่องแน่นอน จึงไม่น่าที่
จะมีปัญหาเรื่องซัพพลายก๊าซขาด