ประชาชาติธุรกิจ
ซีเอสอาร์ - เอชอาร์

วันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2560

เศรษฐกิจที่ยั่งยืน (1)

Prev
1 of
Next

คลิกภาพเพื่อขยาย

updated: 13 พ.ย. 2558 เวลา 14:20:30 น.

ประชาชาติธุรกิจออนไลน์

คอลัมน์ Education Ideas โดย ดร.ไกรยส ภัทราวาท สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.)

สวัสดีครับ เมื่อเร็ว ๆ นี้ผมมีโอกาสไปร่วมงาน "ปาฐกถาอมรรตยะ เสน" (Amartya Sen Lecture Series) ซึ่งจัดขึ้นเป็นครั้งแรกในทวีปเอเชียโดยสมาคมนักเรียนเก่ามหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ร่วมกับสมาคมนักเรียนเก่าวิทยาลัยทรินิตีเพื่อเป็นเกียรติแก่ "ศาสตราจารย์อมรรตยะ เสน" นักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล ชาวเอเชียคนแรกและคนเดียว ซึ่งปัจจุบันดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ประจำมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดครับ

โดยคณะผู้จัดได้เชิญท่านผู้ว่าการธนาคารกลางญี่ปุ่น และอดีตผู้อำนวยการใหญ่ธนาคารพัฒนาแห่งเอเชีย หรือเอดีบี "ดร.ฮารุโกะ คุโรดะ" นักเศรษฐศาสตร์ชาวเอเชียชื่อดังก้องโลกอีกท่านหนึ่งจากผลงานการเป็นขุนพลสำคัญของนโยบายอาเบะโนมิกส์ที่ช่วยพาเศรษฐกิจญี่ปุ่นกลับมาเติบโตอีกครั้งมาเป็นองค์ปาฐกในงานครั้งนี้ในหัวข้อ"การพัฒนาเศรษฐกิจที่ยั่งยืนในเอเชีย"

งานนี้มีผู้หลักผู้ใหญ่ในบ้านเมืองเข้าร่วมรับฟังปาฐกถากันอย่างถ้วนหน้ารวมทั้งท่านอดีตรองนายกยงยุทธ ยุทธวงศ์ ประธานบอร์ด สสค.เช่นกันครับ หลังจากท่านอดีตนายกรัฐมนตรี อานันท์ ปันยารชุน ศิษย์เก่าวิทยาลัยทรินิตี มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์กล่าวเปิดการปาฐกถาครั้งนี้ "ดร.ฮารุฮิโกะ" ได้กล่าวว่า ในช่วง 50 ปีที่ผ่านมาทวีปเอเชียมีการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจอย่างต่อเนื่องมาโดยตลอด มีเพียงวิกฤตเศรษฐกิจช่วงสั้น ๆ ในปี 2540 ที่ทำให้การเจริญเติบโตดังกล่าวมีการสะดุดเพียงเล็กน้อยเท่านั้น แต่เศรษฐกิจของเอเชียก็เติบโตมากถึง 12 เท่าภายในเวลาแค่ 5 ทศวรรษ ซึ่งถือเป็นสิ่งมหัศจรรย์ทางเศรษฐกิจของโลก

อย่างไรก็ดี "ดร.ฮารุฮิโกะ" ได้แสดงข้อมูลวัฏจักรทางเศรษฐกิจให้เห็นว่าไม่ช้าก็เร็วการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจของประเทศในเอเชียจะต้องเผชิญกับปัญหาการชะลอตัวเช่นเดียวกับประเทศกำลังพัฒนาทั่วโลกเคยประสบมาที่มักจะมีอัตราการเจริญเติบโตที่รวดเร็วในช่วงแรก แต่สุดท้ายทุกประเทศจะต้องเผชิญกับการถดถอยของการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจอันเนื่องมาจากกับดักทางเศรษฐกิจ3 ประการ

ประเทศที่สามารถเอาชนะกับดัก 3 ประการดังกล่าวนี้ได้ จะสามารถรักษาระดับการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจนี้ได้อย่างมีเสถียรภาพ และสามารถก้าวขึ้นมาเป็นประเทศพัฒนาแล้ว ดังเช่น ประเทศญี่ปุ่นที่สามารถทำได้ช่วงทศวรรษที่ 2510 และที่กลุ่มประเทศ "4 เสือเศรษฐกิจแห่งเอเชีย" ได้แก่ เกาหลีใต้, สิงคโปร์, ไต้หวัน และฮ่องกง ที่ก้าวสู่กลุ่มประเทศพัฒนาแล้วได้สำเร็จในช่วงทศวรรษที่ 2530

หากประเทศไทย และประเทศกำลังพัฒนาในเอเชียประเทศอื่น ๆ ต้องการรักษาเสถียรภาพของอัตราการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจและก้าวสู่ความเป็นประเทศพัฒนาแล้ว "ดร.ฮารุฮิโกะ" แนะนำว่าเราต้องก้าวข้ามกับดักทั้ง 3 ประการดังต่อไปนี้ให้ได้

1) กับดักของประเทศรายได้ปานกลาง (Middle Income Trap)

ประเทศกำลังพัฒนาส่วนใหญ่จะส่งเสริมการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจด้วยการเพิ่มปัจจัยการผลิตที่สำคัญอย่างการลงทุนและการโยกย้ายแรงงานจากชนบทเข้าสู่ภาคอุตสาหกรรม แต่การส่งเสริมการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจด้วยวิธีเช่นนี้มีขีดจำกัดที่นักเศรษฐศาสตร์เรียกว่า Lewisian Turning Point ซึ่งเป็นจุดที่การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจจะเริ่มถดถอยลง

ประเทศพัฒนาแล้วในเอเชียอย่าง ญี่ปุ่น และกลุ่มประเทศเสือเศรษฐกิจทั้ง 4 สามารถก้าวข้าม Lewisian Turning Point ได้ด้วยการร่วมมือกันระหว่างภาครัฐและภาคเอกชนในการเพิ่มผลิตภาพการผลิตรวม (Total Factor Productivity: TFP) และการพัฒนานวัตกรรมและเทคโนโลยีขั้นสูง (Technological Advancement)

รวมถึงการเปิดตลาดใหม่ด้วยการขยายตลาดออกจากประเทศตนเองสู่การเป็นประเทศผู้ส่งออกสินค้าอุตสาหกรรมขั้นสูงที่เป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ



ติดตามข่าวสาร ผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ค ประชาชาติธุรกิจออนไลน์
www.facebook.com/PrachachatOnline
ทวิตเตอร์ @prachachat