เป็นหนี้ท่วมหัวแล้วจะออมเงินได้อย่างไร
บทความโดย "ณิชาภา เลี้ยงบุตร" CFP®,IP สมาคมนักวางแผนการเงินไทย
วันที่ 11 ธันวาคม 2566 แค่ได้ยินคำว่า “ออมเงิน” หลายคนก็คงร้องโอ๊ย โดยเฉพาะคนที่มีหนี้สินเกินตัว บางคนมีทั้งหนี้บ้าน หนี้รถ หนี้บัตรเครดิต หนี้นอกระบบ หนี้ยืมเงินเพื่อน หนี้ครอบครัว
สาเหตุของหนี้ส่วนใหญ่มักมาจากพฤติกรรมการใช้จ่าย “ที่ไม่จำเป็น” ซึ่งมักมีเหตุผลมาสนับสนุนการจ่ายเสมอ เช่น “ของมันต้องมี” “เดี๋ยวคุยกับเพื่อนไม่รู้เรื่อง” “ให้รางวัลตัวเอง” “ผ่อน 0%” “ของมัน Sale อยู่ ถ้าไม่ซื้อตอนนี้เสียดายแย่” และวลีฮิตสำหรับยุคนี้คือ “ช้อปดีมีคืน” ที่ได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลเพื่อนำไปลดหย่อนภาษี ซึ่งมาตรการนี้ช่วยกระตุ้นการใช้จ่ายได้ดี
หลายคนอาจบอกว่าหนี้เยอะไม่มีเหลือให้เก็บออม แต่หากพิจารณาดี ๆ แล้วอาจจะมีเงินเหลือก็ได้ โดยเริ่มจากการทำงบกระแสเงินสด (บัญชีรายรับรายจ่าย) และงบดุล (บัญชีทรัพย์สินหนี้สิน) เพื่อดูพฤติกรรมการใช้จ่าย
ลดรายจ่ายที่เป็นค่าความสุข เช่น ลดทานอาหารนอกบ้าน หยุดช็อปปิ้งกระเป๋า รองเท้า เสื้อผ้า ของสิ้นเปลือง ลดค่าชา/กาแฟ ซึ่งจะส่งผลให้มีเงินเหลือไปเก็บออมได้ไม่มากก็น้อย โดยอาจเริ่มจากเก็บออมเป็นเงินสำรองสภาพคล่อง ให้เพียงพอกับค่าใช้จ่ายอย่างน้อย 3-6 เดือน เพื่อสำหรับกรณีฉุกเฉินหรือเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด
เช่น เจ็บป่วย อุบัติเหตุ ตกงาน คนในครอบครัวจำเป็นต้องใช้เงินหรือเกิดโรคระบาดอย่างโควิด จากนั้นค่อยเริ่มลงทุนกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กองทุนรวม เพื่อเตรียมสำหรับเกษียณ
ข้อดีของกองทุนสำรองเลี้ยงชีพ คือ สร้างวินัยในการออม โดยจะถูกหักจากเงินเดือนอัตโนมัติ มีเงินเก็บไว้ใช้หลังเกษียณ ได้เงินสมทบจากนายจ้าง และนำเงินสะสมไปลดหย่อนภาษีได้ โดยตัวเลขในงบดังกล่าวสามารถนำมาวิเคราะห์สุขภาพทางการเงินได้ ดังนี้
| อ้ตราส่วน | สูตรคำนวณ | เกณฑ์มาตรฐาน |
| อัตราส่วนสภาพคล่องพื้นฐาน | สินทรัพย์สภาพคล่อง/ค่าใช้จ่ายรวม | 3-6 เดือน |
| อัตราส่วนหนี้สินต่อสินทรัพย์ | หนี้สินรวม/สินทรัพย์รวม | < 50% |
| อัตราส่วนการชำระหนี้สิน | เงินชำระหนี้/รายรับรวม | < 35-45% |
| อัตราส่วนการออมและลงทุน | (เงินออม+เงินลงทุน+เงินคงเหลือ)/รายได้รวม | >10% |
คนเป็นหนี้ท่วมหัวไม่ได้เป็นคนสิ้นไร้ไม้ตอกหาทางออกไม่ได้ การแก้ไขหนี้จะต้องใช้ความพยายาม ความตั้งใจและมีวินัย ทุกคนมีโอกาสเป็นหนี้ได้ เพียงแต่เมื่อเป็นหนี้แล้วอย่าจมกับปัญหา
อ้างอิง : หลักสูตรวางแผนการเงิน ชุดวิชาที่ 1 พื้นฐานการวางแผนการเงิน