อว.อนุมัติเพิ่ม 3 หลักสูตรแซนด์บอกซ์ ยานยนต์ไฟฟ้า-BCG-ธุรกิจสุขภาพ
กระทรวง อว. อนุมัติเพิ่มอีก 3 หลักสูตรแซนด์บอกซ์ ผลิตบัณฑิตรองรับอุตสาหกรรมพลังงานทดแทนและยานยนต์ไฟฟ้า-สร้างผู้ประกอบการตามโมเดล BCG และผู้นำธุรกิจสุขภาพ
วันที่ 29 พฤษภาคม 2566 ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนก เหล่าธรรมทัศน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (อว.) กล่าวว่า ในปัจจุบันนวัตกรรมทางการอุดมศึกษาของประเทศไทยเริ่มขยายตัวดีขึ้น โดยอาศัย 2 แนวทางที่กระทรวง อว. สร้างขึ้นมาใหม่
แนวทางแรกคือ การจัดการศึกษาแบบแซนด์บอกซ์ ทั้งหลักสูตรที่ได้รับการอนุมัติเป็นหลักสูตรแซนด์บอกซ์แล้ว และหลักสูตรอื่น ๆ ที่มีความน่าสนใจส่งเข้ามาพิจารณาเป็นหลักสูตรแซนด์บอกซ์ รวมกว่า 100 หลักสูตร ซึ่งการที่มีคำว่า แซนด์บอกซ์ ขึ้นมานั้นเป็นสิ่งที่สำคัญที่จะสร้างแรงบันดาลใจ และเปิดโอกาสในการทำนวัตกรรมในระดับอุดมศึกษาได้
แนวทางที่สอง คือการจัดตั้งธัชวิทย์ หรือ วิทยสถานวิทยาศาสตร์แห่งประเทศไทย (Thailand Academy of Sciences : TAS) เป็นการนำเอามหาวิทยาลัยชั้นแนวหน้าของไทยที่มีอาจารย์เก่ง ๆ และมีความรู้เชิงทฤษฎีมาจับคู่กับสถาบันวิจัยชั้นนำของประเทศกว่า 10 สถาบัน ที่มีความรู้ ผลงาน อันเกิดจากการทำงานวิจัยและงานสร้างสรรค์จริง ๆ รวมถึงมีเครื่องมือเข้ามาสนับสนุน โดยให้ทั้งสองส่วนมาสนธิกำลังกัน พัฒนาการอุดมศึกษา ตั้งแต่ระดับปริญญาตรีไปจนถึงระดับปริญญาเอก
“เราได้ปฏิรูปวิธีการจัดการศึกษาวิทยาศาสตร์แบบใหม่ ให้ผู้เรียนได้เรียนในสิ่งที่สนใจ และเรียนอย่างสนุกสนาน ถ้าเป็นเรื่องที่คนรุ่นใหม่สนใจไม่ว่าจะเป็นความรู้ในระดับสูงแค่ไหนก็จะตามไปศึกษาต่อได้เองทั้งหมด เชื่อมโยงกับการทำแซนด์บอกซ์ ต้องมองว่าการศึกษารูปแบบใหม่ที่คิดขึ้นมาจะนำไปสู่การสร้างนวัตกรรมการอุดมศึกษาได้อย่างไร เราอยู่ในระบบอุดมศึกษาแบบใหม่ ไม่ใช่เน้นแค่การวิจัย แต่จะต้องไปสู่การทำอาชีพได้จริงด้วย”
ปลดล็อกเพิ่มอีก 3 หลักสูตรแซนด์บอกซ์
ด้านศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ประธานคณะทำงานเพื่อส่งเสริมการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับ 3 หลักสูตรแซนด์บอกซ์ คือ หลักสูตรที่ 1 หลักสูตรเทคโนโลยีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีอุตสาหกรรม แขนงพลังงานทดแทนและยานยนต์ไฟฟ้า (ต่อเนื่อง) ของสถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา หลักสูตรที่ 2 คือหลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต สาขาการเป็นผู้ประกอบการเชิงนวัตกรรม ของสถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา และหลักสูตรที่ 3 คือหลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาผู้นำธุรกิจสุขภาพเชิงสร้างสรรค์ ของมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง
หลักสูตรยานยนต์ไฟฟ้าและพลังงานทดแทน
หลักสูตรเทคโนโลยีบัณฑิต สาขาวิชาเทคโนโลยีอุตสาหกรรม แขนงพลังงานทดแทนและยานยนต์ไฟฟ้า (ต่อเนื่อง) ของสถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา มีจุดเด่นที่ความร่วมมือกับภาคผู้ใช้บัณฑิตอย่างเข้มข้นตลอดกระบวนการ (Cocreation) เพื่อเน้นการพัฒนาทักษะการปฏิบัติงานในวิชาชีพ มีการจัดการเรียนรู้ทั้งในลักษณะ Module-based เรียนควบคู่กับการปฏิบัติงานจริงในสถานประกอบการ
โดยผู้เรียนจะได้รับเงินเดือน และในลักษณะ Project-based ซึ่งมีการปฏิบัติงานจริงและแก้ไขปัญหาจริงในสถานประกอบการ ตั้งเป้าผลิตบัณฑิตที่ปฏิบัติงานได้ทันทีและมีมาตรฐานสากลจำนวน 300 คน
ผลิตผู้ประกอบการด้าน BCG
หลักสูตรบริหารธุรกิจบัณฑิต สาขาการเป็นผู้ประกอบการเชิงนวัตกรรม ของสถาบันเทคโนโลยีจิตรลดา มีจุดเด่นคือการสร้างผู้ประกอบการเชิงนวัตกรรมตามโมเดลเศรษฐกิจบีซีจี ภายในระยะเวลา 3 ปี โดยมีความร่วมมือกับสมาพันธ์เอสเอ็มอีไทยและสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (NIA) ในการจัดการเรียนการสอนแบบ Cocreation เรียนแบบ Module-based และฝึกปฏิบัติจริงอย่างสม่ำเสมอ พร้อมดำเนินธุรกิจจริงในช่วง 6 เดือนสุดท้าย
และมีระบบพี่เลี้ยงดูแลและให้คำแนะนำนักศึกษาเพื่อให้สามารถพัฒนาแผนธุรกิจและดำเนินธุรกิจได้จริง ตั้งเป้าผลิตบัณฑิตผู้ประกอบการตามโมเดลเศรษฐกิจบีซีจี 90 คน
สร้างผู้นำธุรกิจในอุตสาหกรรมเวลเนส
หลักสูตรบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต สาขาวิชาผู้นำธุรกิจสุขภาพเชิงสร้างสรรค์ ของมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวง เป็นหลักสูตรความร่วมมือระหว่างภาคเอกชน ภาครัฐ และมหาวิทยาลัยในรูปแบบ Active Cooperation เรียนแบบบูรณาการศาสตร์ จัดการเรียนการสอนแบบ Module-based ศึกษาดูงานและแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับผู้ประกอบการธุรกิจสุขภาพที่ประเทศจีน มีการค้นคว้าอิสระในรูปแบบการจัดทำและ Pitching แผนธุรกิจเวลเนสที่พร้อมต่อยอดเชิงพาณิชย์และประเมินโดยผู้ทรงคุณวุฒิที่ได้รับการยอมรับในวงการ
รวมถึงมีระบบให้คำแนะนำผู้เรียนอย่างต่อเนื่องในรูปแบบ Cooperative Coaching โดยผู้เข้าเรียนจะสามารถจบการศึกษาได้ภายในระยะเวลา 10 เดือน ตั้งเป้าผลิตบัณฑิตที่เป็นผู้นำธุรกิจในอุตสาหกรรมเวลเนส จำนวน 90 คน
ดร.เอนก ย้ำต้องทำหลักสูตรแบบ Top down
ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.เอนกกล่าวเสริมว่า หลักสูตรที่ทำเรื่องยานยนต์ไฟฟ้า และการดัดแปลงรถยนต์สันดาปเป็นยานยนต์ไฟฟ้านั้นเป็นเรื่องสำคัญ เพราะเป็นอุตสาหกรรมที่ต้องเร่งผลิตคนตอบความต้องการที่จะเกิดขึ้นในอนาคตอันใกล้ โดยได้แนะให้กระทรวง อว. ช่วยต่อยอดโดยประสานกับวิทยาลัยอาชีวศึกษา มหาวิทยาลัยที่มีศักยภาพ และภาคอุตสาหกรรม พัฒนาหลักสูตรแซนด์บอกซ์เพิ่มเติม โดยต้องเน้นการผลิตคนให้ได้ปริมาณมากเพื่อให้ทันต่อความต้องการ
ในส่วนของหลักสูตรการสร้างผู้ประกอบการต้องเน้นไปที่การใส่วัฒนธรรมการเป็นผู้ประกอบการลงไปในหลักสูตร การลงมือปฏิบัติจริง ผู้ประกอบการต้องสร้างรายได้หรือทำให้ธุรกิจเติบโตได้จริงจึงจะถือว่าประสบผลสำเร็จ
ทั้งนี้ ได้เน้นย้ำถึงการทำหลักสูตรให้คำนึงถึงความต้องการในฝั่งภาคอุตสาหกรรมมากขึ้น และต้องมองถึงการทำหลักสูตรในรูปแบบ Top down เพื่อตอบโจทย์การผลิตกำลังคนที่ประเทศต้องการอย่างแท้จริง อุดมศึกษาแบบจบไปมีงานทำและสามารถขับเคลื่อนเศรษฐกิจประเทศได้
ผู้เชี่ยวชาญ BCG ขาดแคลนจำนวนมาก
ด้าน ดร.กิติพงค์ พร้อมวงค์ ผู้อำนวยการสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ให้ความเห็นถึงการจัดการเรียนการสอนในหลักสูตรที่เกี่ยวกับยานยนต์ไฟฟ้าว่า กระทรวง อว. อาจต้องจัดแพ็กเกจการสนับสนุนเรื่องนี้ เนื่องจากกระทรวงมีเครือข่าย มีบริษัทที่ทำงานร่วมกันอยู่เป็นจำนวนมาก การเรียนการสอนให้เกิดผลจริงจึงต้องเชื่อมโยงกับภาคอุตสาหกรรม เพราะเทคโนโลยีต่าง ๆ จะมาจากภาคอุตสาหกรรมเป็นหลัก
ส่วนหลักสูตรที่จะสร้างผู้ประกอบการตามโมเดลเศรษฐกิจ BCG นั้น มีประเด็นที่น่าสนใจคือ การพัฒนาผู้เชี่ยวชาญ (Expert) หรือ Manager ซึ่งอาจก่อตั้งเป็น Startup ลงไปตรวจสอบคาร์บอนเครดิตในโรงงานเนื่องจากในปัจจุบันยังขาดแคลนมาก โดยต้องเชื่อมโยงกับเครือข่ายระดับนานาชาติ รวมถึงหน่วยงานในประเทศ เช่น สมาคม RE100 องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) และ สอวช.เอง และอีกส่วนหนึ่งคือต้องพัฒนากระบวนการถ่ายทอดองค์ความรู้ไปที่อาจารย์เพื่อให้เกิดการถ่ายทอดเป็นวงกว้าง เนื่องจากเป็นองค์ความรู้ใหม่และอยู่ในระดับสากล
เป้าหมายหลักสูตรแซนด์บอกซ์ผลิตคนรวม 1.8 หมื่นคนใน 10 ปี
นอกจากนี้ ดร.พูลศักดิ์ โกษียาภรณ์ รองผู้อำนวยการ สอวช. และคณะทำงานเพื่อส่งเสริมการจัดการศึกษาที่แตกต่างจากมาตรฐานการอุดมศึกษา ยังได้กล่าวถึงภาพรวมความก้าวหน้าการดำเนินการจัดการศึกษาแบบแซนด์บอกซ์ มีข้อเสนอเชิงหลักการที่ส่งเข้ามาเพื่อพิจารณาเข้าเป็นหลักสูตรแซนด์บอกซ์รวม 168 ข้อเสนอ ซึ่ง 150 ข้อเสนอนับเป็นนวัตกรรมการจัดการศึกษาที่สามารถดำเนินการได้ทันทีภายใต้เกณฑ์มาตรฐานหลักสูตรใหม่ พ.ศ. 2565 ที่ได้ปรับให้มีความยืดหยุ่นมากยิ่งขึ้นแล้ว
และมีข้อเสนอที่ได้รับการยกเว้นเกณฑ์ที่เป็นข้อจำกัด และอนุมัติให้จัดการศึกษาแบบแซนด์บอกซ์โดยคณะกรรมการพิเศษเฉพาะเรื่องไปแล้ว 6 ข้อเสนอ ซึ่งมีเป้าหมายในการผลิตกำลังคนสมรรถนะสูงรวม 18,955 คน ภายใน 10 ปี